Tavrot
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 29-b. — ziyouz.com
Tavrot (qad. yahudiyça «tora» — ta'limot, qonun) — iudaizm dinining muqaddas kitobi. T. 5 ta kitob (Ibtido, Çiqiş, Loviy, Sonlar, Ikkinçi qonun) ning umumiy nomi. Iudaizm va islom aqidasi böyiça, T. Alloxning Musoga Jabroil orqali tuşirgan kitobi. Köpinça u «Muso qonunlari» deb ham ataladi. T. yozuvlari oğzaki tarzda mil. av. 11—6-a.lar örtasida şakllangan. 5-a.da Falastinda kitob şakliga keltirilgan. T.da dunyoning yaratilişi, Odamato, Momohavo, töfon, Bobil minorasi va tillar çatişuvi, ilk yahudiy payğambarlari, yaxudiylarning Misrdan çiqib asirlikdan qutulişi, ularga Falastinni muqaddas yer sifatida berilişi, Musoning xudodan olgan körsatmalari, Yaxvaga siğinişning boşlanişi, diniy aqida, tartib va marosimlar, yahudiylarning 40 y. Sinay ya.o.da köçmançilikda hayot keçirişi, yahudiylar xudo tomonidan tanlangan xalq ekani bayon qilinadi. T.ni asrlar davomida talqin va qayta talqin etiş natijasida iudaizmning yana bir muqaddas kitobi — Talmud şakllangan.
Qur'onda T. haqida bir qança oyatlar bor. Qur'onga köra, Injildagi kabi T.da ham yahudiylardan bölmagan Ahmad ismli payğambarning dunyoga kelişi haqida aytilgan. Musulmon adabiyotida «Qadimgi ahd» da uçraydigan barça kitoblarni T. deb ataydilar.
Eldor Ibrohimov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТАВРОТ (қад. яҳудийча «тора» — таълимот, қонун) — иудаизм динининг муқаддас китоби. Т. 5 та китоб (Ибтидо, Чиқиш, Ловий, Сонлар, Иккинчи қонун) нинг умумий номи. Иудаизм ва ислом ақидаси бўйича, Т. Аллохнинг Мусога Жаброил орқали туширган китоби. Кўпинча у «Мусо қонунлари» деб ҳам аталади. Т. ёзувлари оғзаки тарзда мил. ав. 11—6-а.лар ўртасида шаклланган. 5-а.да Фаластинда китоб шаклига келтирилган. Т.да дунёнинг яратилиши, Одамато, Момоҳаво, тўфон, Бобил минораси ва тиллар чатишуви, илк яҳудий пайғамбарлари, яхудийларнинг Мисрдан чиқиб асирликдан қутулиши, уларга Фаластинни муқаддас ер сифатида берилиши, Мусонинг худодан олган кўрсатмалари, Яхвага сиғинишнинг бошланиши, диний ақида, тартиб ва маросимлар, яҳудийларнинг 40 й. Синай я.о.да кўчманчиликда ҳаёт кечириши, яҳудийлар худо томонидан танланган халқ экани баён қилинади. Т.ни асрлар давомида талқин ва қайта талқин этиш натижасида иудаизмнинг яна бир муқаддас китоби — Талмуд шаклланган.
Қуръонда Т. ҳақида бир қанча оятлар бор. Қуръонга кўра, Инжилдаги каби Т.да ҳам яҳудийлардан бўлмаган Аҳмад исмли пайғамбарнинг дунёга келиши ҳақида айтилган. Мусулмон адабиётида «Қадимги аҳд» да учрайдиган барча китобларни Т. деб атайдилар.
Элдор Иброҳимов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.