Taxmasp I
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 169-b. — ziyouz.com
Taxmasp I (1513.3.3, Isfahon ş. yaqinidagi Şohobod qişloği — 1576.14.5, Qazvin) — safaviylar sulolasidan bölgan Eron şohi (1524— 76). Ismoil I Safaviyning öğli. 10 yoşligida taxtga çiqqan, hokimiyat amalda qizilboşlilar qabila sardorlari qölida bölgan. Keyinçalik ulğaygaç, ular bilan kuraşib markaziy hokimiyatni mustahkamlagan. Safaviylar davlatiga Şirvon (1538), Şeki (1551)ni qöşib olgan. 1544 y. Humoyunga Hindiston taxtini qaytib olişida yordam bergan, buning evaziga Qandahorni olgan. Turkiya bilan uzoq muddaturuş olib borgan (1534—55). Ayni vaqtda T. Xurosonda özbek xonlari bilan deyarli tinimsiz uruş qilgan. 1565 y. tam/a soliğini bekor qilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТАХМАСП I (1513.3.3, Исфаҳон ш. яқинидаги Шоҳобод қишлоғи — 1576.14.5, Қазвин) — сафавийлар сулоласидан бўлган Эрон шоҳи (1524— 76). Исмоил I Сафавийнинг ўғли. 10 ёшлигида тахтга чиққан, ҳокимият амалда қизилбошлилар қабила сардорлари қўлида бўлган. Кейинчалик улғайгач, улар билан курашиб марказий ҳокимиятни мустаҳкамлаган. Сафавийлар давлатига Ширвон (1538), Шеки (1551)ни қўшиб олган. 1544 й. Ҳумоюнга Ҳиндистон тахтини қайтиб олишида ёрдам берган, бунинг эвазига Қандаҳорни олган. Туркия билан узоқ муддатуруш олиб борган (1534—55). Айни вақтда Т. Хуросонда ўзбек хонлари билан деярли тинимсиз уруш қилган. 1565 й. там/а солиғини бекор қилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.