Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Tayfun

    Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 52-b. — ziyouz.com

    Tayfun (xitoyça tay fin — katta şamol), tropik quyun — Tinç okeanning Jan.Şarqiy Osiyo va Uzoq Şarq (şuningdek, Filippin o.lari va ulardan şarq tomonda joylaşgan Guam o.lari)da nihoyatda kuçli şamolli tropik siklonlarning mahalliy nomi. T. köproq Yaponiya o.lari, Xitoy qirğoqlari, Koreya ya.o. qirğoklarida yuz beradi; ba'zan Uzok. Şarkda Kamçatkagaça yetib keladi. Tezligi 30—50 km/soat (ba'zan 100 km/soat) gaça yetadi. T., köpinça, iyuldan okt.gaça böladi. Udengizda katta tölqinlarni yuzaga keltiradi va 1000 mm ga yetadigan yoğingarçilik olib keladi. Şarqiy Osiyoning qirğoq ölkalarida T. katta xarobaliklar, suv bosişi va b. falokatlarga sabab böladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ТАЙФУН (хитойча тай фин — катта шамол), тропик қуюн — Тинч океаннинг Жан.Шарқий Осиё ва Узоқ Шарқ (шунингдек, Филиппин о.лари ва улардан шарқ томонда жойлашган Гуам о.лари)да ниҳоятда кучли шамолли тропик циклонларнинг маҳаллий номи. Т. кўпроқ Япония о.лари, Хитой қирғоқлари, Корея я.о. қирғокларида юз беради; баъзан Узок. Шаркда Камчаткагача етиб келади. Тезлиги 30—50 км/соат (баъзан 100 км/соат) гача етади. Т., кўпинча, июлдан окт.гача бўлади. Уденгизда катта тўлқинларни юзага келтиради ва 1000 мм га етадиган ёғингарчилик олиб келади. Шарқий Осиёнинг қирғоқ ўлкаларида Т. катта харобаликлар, сув босиши ва б. фалокатларга сабаб бўлади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.