Taykonavt
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 49-b. — ziyouz.com
Taykonavt (xitoyça taykup kosmos) — Xitoyda kosmik parvozni amalga oşiradigan yoki kosmik kema ekipaji a'zosi sifatida qatnaşadigan şaxe. Rossiya va b. mamlakatlarda kosmonavt, amerikada astronavt deb ataladi. Xitoyda birinçi T. 38 yoşli podpolkovnik Yan Livey böldi. U 2003 y. 15 oktyabr kuni «Şençjou5» («Muqaddas kema») kosmik kemasi (KK) da kosmosga parvoz qildi. U kosmosda 21 soatdan köp vaqt bölib, Yer atrofini 14 marta aylanib çiqdi (600 ming km dan ortiq masofani bosib ötdi). Yan Livey 17 okt. kuni ertalab paraşyut yordamida KKning tuşiriş apparatida soğsalomat Içki Mongoliya çöllariga tuşdi. U kosmosga parvoz qilgan 241şaxs böldi. Bu parvoz Xitoyning Boşqariladigan kosmik parvozlar muhandislik dasturi (Se Minbo) ga asosan amalga oşirildi. Xitoylik T.ning kosmosga muvaffaqiyatli parvozidan söng Xitoy ham Rossiya va AQŞ dan keyin kosmik mamlakatlar safiga qöşildi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТАЙКОНАВТ (хитойча тайкуп космос) — Хитойда космик парвозни амалга оширадиган ёки космик кема экипажи аъзоси сифатида қатнашадиган шахе. Россия ва б. мамлакатларда космонавт, америкада астронавт деб аталади. Хитойда биринчи Т. 38 ёшли подполковник Ян Ливэй бўлди. У 2003 й. 15 октябрь куни «Шэньчжоу5» («Муқаддас кема») космик кемаси (КК) да космосга парвоз қилди. У космосда 21 соатдан кўп вақт бўлиб, Ер атрофини 14 марта айланиб чиқди (600 минг км дан ортиқ масофани босиб ўтди). Ян Ливэй 17 окт. куни эрталаб парашют ёрдамида ККнинг тушириш аппаратида соғсаломат Ички Монголия чўлларига тушди. У космосга парвоз қилган 241шахс бўлди. Бу парвоз Хитойнинг Бошқариладиган космик парвозлар муҳандислик дастури (Се Минбо) га асосан амалга оширилди. Хитойлик Т.нинг космосга муваффақиятли парвозидан сўнг Хитой ҳам Россия ва АҚШ дан кейин космик мамлакатлар сафига қўшилди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.