Tebinbuloq temir koni
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 208–209-b. — ziyouz.com
Tebinbuloq temir koni - Qoraqalpoğiston Respublikasining Sulton Uvays toğlarida, Nukus— Törtköl t.y.dan 5—7 km masofada joylaşgan. Kon 1937 y. topilgan. Urusoy siniğida quyi devon davriga mansub kremniykarbonatliterrigen va vulkanogenterrigen jinslar orasida joylaşgan kuyi karbonning piroksenitgabbroli intruziv majmuasi bilan boğliq. Temir rudasi tarkibi böyiça Uraldagi Koçkanar koniga öxşaş, unda temir 16,2%, titan oksidi — 2,0%, vanadiy oksidi — 0,15%; farqi titan oksidi 1,5 barobar yuqoriligidir. Asosiy minerali — titanmagnetit, u ilmenitning yupqa plastinkasimon ösimtalarini qamrovçi magnetitdan iborat. Rudalar ziç xoldor yoki massiv körinişda, asosan, özgaruvçan piroksenitlar bilan boğliq. Tarkibida gematit ham uçraydi. Ruda va rudasiz piroksenitlar tarkibida piritxalkopirit minerallaşuvi bilan oltin, sof platina, oltin telluridlari va platina arsenidlari uçraydi. Genezisi böyiça kon yakunlangan magmatikruda tanalari joylaşgan intruziv jinslarning astasekin sovib boriş jarayonlari bilan boglik. T.t.k.da bir neça ön ruda tanalari aniklangan. Ularning eng yiriklari konning ğarbiy va şarqiy uçastkalarida bölib, uz. 2400 m, qalinligi 100—400 m, tarqaliş çuq. 500 m ga yetadi. T.t.k.ning resurslari bir neça mlrd. tonnani taşkil etadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЕБИНБУЛОҚ ТЕМИР КОНИ - Қорақалпоғистон Республикасининг Султон Увайс тоғларида, Нукус— Тўрткўл т.й.дан 5—7 км масофада жойлашган. Кон 1937 й. топилган. Урусой синиғида қуйи девон даврига мансуб кремнийкарбонатлитерриген ва вулканогентерриген жинслар орасида жойлашган куйи карбоннинг пироксенитгабброли интрузив мажмуаси билан боғлиқ. Темир рудаси таркиби бўйича Уралдаги Кочканар конига ўхшаш, унда темир 16,2%, титан оксиди — 2,0%, ванадий оксиди — 0,15%; фарқи титан оксиди 1,5 баробар юқорилигидир. Асосий минерали — титанмагнетит, у ильменитнинг юпқа пластинкасимон ўсимталарини қамровчи магнетитдан иборат. Рудалар зич холдор ёки массив кўринишда, асосан, ўзгарувчан пироксенитлар билан боғлиқ. Таркибида гематит ҳам учрайди. Руда ва рудасиз пироксенитлар таркибида пиритхалькопирит минераллашуви билан олтин, соф платина, олтин теллуридлари ва платина арсенидлари учрайди. Генезиси бўйича кон якунланган магматикруда таналари жойлашган интрузив жинсларнинг астасекин совиб бориш жараёнлари билан боглик. Т.т.к.да бир неча ўн руда таналари аникланган. Уларнинг энг йириклари коннинг ғарбий ва шарқий участкаларида бўлиб, уз. 2400 м, қалинлиги 100—400 м, тарқалиш чуқ. 500 м га етади. Т.т.к.нинг ресурслари бир неча млрд. тоннани ташкил этади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.