Telefon stansiyasi
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 244-b. — ziyouz.com
Telefon stansiyasi - aloqa kanallarini kommutatsiya qiliş (uzibulaş) uçun möljallangan texnika vositalari majmui; telefon tarmoqlarining bir qismi. Telefon kanallari (abonent va aloqa liniyalari)ni ma'lum vaktga ulaydi va uzadi; bu maqsadda aloqa yönalişi böyiça telefon axborotlari oqimini birlaştiradi va taqsimlaydi. T.ye. qölda (RTS) va avtomatik (ATS) kommutatsiyalaydigan xillarga bölinadi. RTS telefon kommutatorlik bilan jihozlanadi; kanallar operatortelefonçi orqali kommutatsiyalanadi. ATS izlagiçlar yoki koordinat ulagiçlar, telefon relesi va b. yordamida avtomatik tarzda işlaydi. Kommutatsiya qurilmalari turiga qarab, ATS maşinali va dekada qadamli, koordinatali, kvazielektron, elektron xillarga bölinadi.
ATS tarkibiga: kommutatsiya tizimi va boşqariş qurilmasi; telefon aloqasi liniyasini kommutatsiya tizimiga ulaydigan kiritiş qurilmalari; elektr bilan ta'minlaş qurilmalari; yordamçi qurilmalar (şamollatiş, isitiş va b.) kiradi. Kommutatsiya tizimi (KT) va boşqariş qurilmasi (BQ) avtomat zaliga örnatiladi. ATS ning kiriş va çiqişlari KT orqali BQ yordamida ulanadi. Köpgina ATS tizimlarida kiriş bilan çiqişlar bosqiçmabosqiç ulanadi. Har qaysi bosqiçning öz BQ bölib, u izlaş bosqiçi deyiladi. Mas., dekada qadamli ATS da dastlabki bosqiç bir neça guruh bosqiçlariga va liniya izlaş bosqiçlariga ega. Elektr bilan ta'minlaş qurilmalari töğrilagiçlar, akkumulyator batareyalari, avtokommutatsiya batareyalari, elektr styalar va b. komplektlardan iborat. Hozir T.ye. da asosan kvazielektron, elektron, uyali va raqamli usullar qöllaniladi. Özbekistonda Toşkent (Toşkent telegraftelefon styasi) va Nukus şaharlarida, barça viloyatlar markazlarida va ayrim tumanlarda T.s.lari mavjud. Ularning faoliyatini «Özbektelekom» aksiyadorlik kompaniyasi boşqarib turadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЕЛЕФОН СТАНЦИЯСИ - алоқа каналларини коммутация қилиш (узибулаш) учун мўлжалланган техника воситалари мажмуи; телефон тармоқларининг бир қисми. Телефон каналлари (абонент ва алоқа линиялари)ни маълум вактга улайди ва узади; бу мақсадда алоқа йўналиши бўйича телефон ахборотлари оқимини бирлаштиради ва тақсимлайди. Т.е. қўлда (РТС) ва автоматик (АТС) коммутациялайдиган хилларга бўлинади. РТС телефон коммутаторлик билан жиҳозланади; каналлар оператортелефончи орқали коммутацияланади. АТС излагичлар ёки координат улагичлар, телефон релеси ва б. ёрдамида автоматик тарзда ишлайди. Коммутация қурилмалари турига қараб, АТС машинали ва декада қадамли, координатали, квазиэлектрон, электрон хилларга бўлинади.
АТС таркибига: коммутация тизими ва бошқариш қурилмаси; телефон алоқаси линиясини коммутация тизимига улайдиган киритиш қурилмалари; электр билан таъминлаш қурилмалари; ёрдамчи қурилмалар (шамоллатиш, иситиш ва б.) киради. Коммутация тизими (КТ) ва бошқариш қурилмаси (БҚ) автомат залига ўрнатилади. АТС нинг кириш ва чиқишлари КТ орқали БҚ ёрдамида уланади. Кўпгина АТС тизимларида кириш билан чиқишлар босқичмабосқич уланади. Ҳар қайси босқичнинг ўз БҚ бўлиб, у излаш босқичи дейилади. Мас., декада қадамли АТС да дастлабки босқич бир неча гуруҳ босқичларига ва линия излаш босқичларига эга. Электр билан таъминлаш қурилмалари тўғрилагичлар, аккумулятор батареялари, автокоммутация батареялари, электр стялар ва б. комплектлардан иборат. Ҳозир Т.е. да асосан квазиэлектрон, электрон, уяли ва рақамли усуллар қўлланилади. Ўзбекистонда Тошкент (Тошкент телеграфтелефон стяси) ва Нукус шаҳарларида, барча вилоятлар марказларида ва айрим туманларда Т.с.лари мавжуд. Уларнинг фаолиятини «Ўзбектелеком» акциядорлик компанияси бошқариб туради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.