Telefon tarmoqlari
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 244–245-b. — ziyouz.com
Telefon tarmoqlari - telefon aloqa örnatiş uçun möljallangan texnik inşootlar va jihozlar majmui. Unga aloqa uzeli, telefon styalari, aloqa liniyalari va abonent qurilmalari kiradi. T. t. mahalliy (qişloq va şahar tarmoqlari), hududiy, şaharlararo va xalqaro xillarga bölinadi. Qişloq T. t.da oxirgi telefon styalari özaro uzel styasi orqali, uzel styalari esa markaziy stya orqali ulanadi, markaziy stya şaharlararo avtomatik telefon styaga ulanadi. Şahar T. t. tumanlaştirilmagan (agar şaharda bitta stya bölsa) va tumanlaştirilgan (bir neça stya bölsa) böladi. Ş aharl araro T.t. şaharlararo avtomat telefon styalari (ŞATS), avtomat kommutatsiya uzellari (AKU), ularni özaro biriktiruvçi aloqa liniyalari töplamidan iborat. AKU şaharlararo kanallarni tranzit (töğridantöğri) ulaydi. Xalqaro T.t. xalqaror ŞATS, avtomat tranzit uzellari va aloqa hamda qit'alararo liniyalaridan iborat. T.t. telefon styalari va uzellari işi avtomatlaştirilgan, avtomat telefon stya va AKU lar tatbiq etilgan. Özbekistonda T. t. faoliyati «Özbektelekom» AK tomonidan tartibga solib turiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЕЛЕФОН ТАРМОҚЛАРИ - телефон алоқа ўрнатиш учун мўлжалланган техник иншоотлар ва жиҳозлар мажмуи. Унга алоқа узели, телефон стялари, алоқа линиялари ва абонент қурилмалари киради. Т. т. маҳаллий (қишлоқ ва шаҳар тармоқлари), ҳудудий, шаҳарлараро ва халқаро хилларга бўлинади. Қишлоқ Т. т.да охирги телефон стялари ўзаро узел стяси орқали, узел стялари эса марказий стя орқали уланади, марказий стя шаҳарлараро автоматик телефон стяга уланади. Шаҳар Т. т. туманлаштирилмаган (агар шаҳарда битта стя бўлса) ва туманлаштирилган (бир неча стя бўлса) бўлади. Ш аҳарл араро Т.т. шаҳарлараро автомат телефон стялари (ШАТС), автомат коммутация узеллари (АКУ), уларни ўзаро бириктирувчи алоқа линиялари тўпламидан иборат. АКУ шаҳарлараро каналларни транзит (тўғридантўғри) улайди. Халқаро Т.т. халқарор ШАТС, автомат транзит узеллари ва алоқа ҳамда қитъалараро линияларидан иборат. Т.т. телефон стялари ва узеллари иши автоматлаштирилган, автомат телефон стя ва АКУ лар татбиқ этилган. Ўзбекистонда Т. т. фаолияти «Ўзбектелеком» АК томонидан тартибга солиб турилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.