Telefoniya
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 245-b. — ziyouz.com
Telefoniya — telefon aloqata doyr omillarni örganiş va bunday aloqani amalga oşiriş uçun möljalangan apparatlarni işlab çiqiş bilan şuğullanuvçi fan va texnika sohasi. Ilmiy-texnik fan sifatida T. tovuş maydoni xossalarini örganiş; tovuş özgartirgiçlar va telefon apparatlarini hisoblaş va loyihalaş; köp kanalli telefon aloqa texnika vositalarini işlab çiqiş; telefon apparatlari va telefon aloka traktlari orqali uzatilayotgan tovuş sifatini baholaş mezonlarini işlab çiqiş; telefon styalarining kommutatsiya va boşkariş apparatlarini hisoblaş va loyihalaş; telefon tarmoqlarini loyihalaş; kommutatsiya apparaturasining işini nazorat qiliş va işonçligi (puxtaligi) ni oşiriş usullarini işlab çiqiş va b. masalalar bilan şugullanadi. T.ning asosiy vazifalaridan biri telefon alokaning yangi zamonaviy tizimlari va apparatlarini işlab çiqiş va amalda joriy qilişdan iborat. Bunda elektronika va elektron texnika yutuqlaridan foydalaniladi. Telegraf aloqaning yangi zamonaviy samarador texnikaviy vositalari — kvazielektron va elektron kommutatsiya vositalari, uyali va raqamli, özi javob beruvçi va qayd qiluvçi telefon apparatlarini yaratişda T. muhim ahamiyat kasb etadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЕЛЕФОНИЯ — телефон алоқата дойр омилларни ўрганиш ва бундай алоқани амалга ошириш учун мўлжаланган аппаратларни ишлаб чиқиш билан шуғулланувчи фан ва техника соҳаси. Илмий-техник фан сифатида Т. товуш майдони хоссаларини ўрганиш; товуш ўзгартиргичлар ва телефон аппаратларини ҳисоблаш ва лойиҳалаш; кўп каналли телефон алоқа техника воситаларини ишлаб чиқиш; телефон аппаратлари ва телефон алока трактлари орқали узатилаётган товуш сифатини баҳолаш мезонларини ишлаб чиқиш; телефон стяларининг коммутация ва бошкариш аппаратларини ҳисоблаш ва лойиҳалаш; телефон тармоқларини лойиҳалаш; коммутация аппаратурасининг ишини назорат қилиш ва ишончлиги (пухталиги) ни ошириш усулларини ишлаб чиқиш ва б. масалалар билан шугулланади. Т.нинг асосий вазифаларидан бири телефон алоканинг янги замонавий тизимлари ва аппаратларини ишлаб чиқиш ва амалда жорий қилишдан иборат. Бунда электроника ва электрон техника ютуқларидан фойдаланилади. Телеграф алоқанинг янги замонавий самарадор техникавий воситалари — квазиэлектрон ва электрон коммутация воситалари, уяли ва рақамли, ўзи жавоб берувчи ва қайд қилувчи телефон аппаратларини яратишда Т. муҳим аҳамият касб этади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.