Telepatiya
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 241-b. — ziyouz.com
Telepatiya (tele... va yun. pathos — seziş, his qiliş) — fikr va histuyğularni sezgi organlari iştirokisiz masofaga uzatiş hodisasi. Ba'zi manbalarda axborot uzatuvçi bilan uni qabul qiluvçi örtasidagi özaro fikriy muloqotga T. deyiladi. T. vaqg va fazo jihatdan insondan uzoklaşgan, bevosita idrok qiliş imkoni bölmagan hodisalarni seziş (his qiliş) qobiliyati töğrisidagi ta'limotdir. Insondagi T. qobiliyatining ilmiy yeçimi hali topilmagan. U hakda turli qaraşlar, talqinlar mavjud. Fikrni sezgi organlari yordamisiz, ma'lum fizikaviy muhitsiz ham masofaga uzatiş mumkin degan yondaşuv bor. Ba'zi psixologlar odamlarda bunday xususiyat bölişini tasdiklasalar, boşqalari unga şubha bilan qaraydilar, hatto inkor kiladilar. Ondasonda uçrab turadigan T. hodisasi umumpsixologik qonuniyatga ega emas. Şu bois, hoz. zamon ilmiy psixologiyasida telepatik qobiliyatning insonlarda mavjudligi borasida eksperimental ma'lumotlar töplanmagan. Kelajakda T. böyiça çuqur i.t.lar ötkazilmasa, u parapsixologiya voqeligi sifatida qolib ketaveradi.
Ergaş Ğoziyev.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЕЛЕПАТИЯ (теле... ва юн. pathos — сезиш, ҳис қилиш) — фикр ва ҳистуйғуларни сезги органлари иштирокисиз масофага узатиш ҳодисаси. Баъзи манбаларда ахборот узатувчи билан уни қабул қилувчи ўртасидаги ўзаро фикрий мулоқотга Т. дейилади. Т. вақг ва фазо жиҳатдан инсондан узоклашган, бевосита идрок қилиш имкони бўлмаган ҳодисаларни сезиш (ҳис қилиш) қобилияти тўғрисидаги таълимотдир. Инсондаги Т. қобилиятининг илмий ечими ҳали топилмаган. У ҳакда турли қарашлар, талқинлар мавжуд. Фикрни сезги органлари ёрдамисиз, маълум физикавий муҳитсиз ҳам масофага узатиш мумкин деган ёндашув бор. Баъзи психологлар одамларда бундай хусусият бўлишини тасдикласалар, бошқалари унга шубҳа билан қарайдилар, ҳатто инкор киладилар. Ондасонда учраб турадиган Т. ҳодисаси умумпсихологик қонуниятга эга эмас. Шу боис, ҳоз. замон илмий психологиясида телепатик қобилиятнинг инсонларда мавжудлиги борасида экспериментал маълумотлар тўпланмаган. Келажакда Т. бўйича чуқур и.т.лар ўтказилмаса, у парапсихология воқелиги сифатида қолиб кетаверади.
Эргаш Ғозиев.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.