Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Telluridlar

    Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 247-b. — ziyouz.com

    Telluridlar — tellurning elektr musbat elementlar, asosan, metallar bilan hosil qilgan birikmalari, tellurid kislota H2Tye tuzlari. T. sulfidlar va selenidlarga öxşaş bölib, tuzilişi va xossalari jihatidan ularga yaqin. T. komponentlarini inert muhitda bevosita eritib va b. usullarda olinadi. T. televizor trubkalari, dozimetrlar, nurlaniş hisoblagiçlari, magnit asboblari, termogeneratorlar va b. da işlatiladi.

    Tabiiy T. — minerallar; tellurning ogir metallar (Bi, Au, Ag, Pd, Si, Sb, Pt va b.) bilan hosil qilgan tabiiy birikmalari. Tabiiy T. murakkab, nostexeometrik tarkibli. Metalldek yaltiroq, elektr ötkazuvçan; qattiqligi 2—3, ziçligi 6—7 g/sm2.

    Tabiiy T.ning 40 ga yaqin turi ma'lum. Asosiy minerallari: altait, tellurovismutit, tetradimit, kalaverit, gessit, monçeit, kotulskit, merenskit. Tabiiy T. kolçedan, misnikel, mismolibden, polimetall konlarida uçraydi. Tabiiy T.dan asl metallar (Ai, Ag, Pt, Pd) va tellur ajratib olinadi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ТЕЛЛУРИДЛАР — теллурнинг электр мусбат элементлар, асосан, металлар билан ҳосил қилган бирикмалари, теллурид кислота Н2Те тузлари. Т. сульфидлар ва селенидларга ўхшаш бўлиб, тузилиши ва хоссалари жиҳатидан уларга яқин. Т. компонентларини инерт муҳитда бевосита эритиб ва б. усулларда олинади. Т. телевизор трубкалари, дозиметрлар, нурланиш ҳисоблагичлари, магнит асбоблари, термогенераторлар ва б. да ишлатилади.

    Табиий Т. — минераллар; теллурнинг огир металлар (Bi, Au, Ag, Pd, Си, Sb, Pt ва б.) билан ҳосил қилган табиий бирикмалари. Табиий Т. мураккаб, ностехеометрик таркибли. Металлдек ялтироқ, электр ўтказувчан; қаттиқлиги 2—3, зичлиги 6—7 г/см2.

    Табиий Т.нинг 40 га яқин тури маълум. Асосий минераллари: алтаит, теллуровисмутит, тетрадимит, калаверит, гессит, мончеит, котульскит, меренскит. Табиий Т. колчедан, мисникель, мисмолибден, полиметалл конларида учрайди. Табиий Т.дан асл металлар (Аи, Ag, Pt, Pd) ва теллур ажратиб олинади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.