Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Telugu tili

    Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 249-b. — ziyouz.com

    Telugu tili TELUGU (ANDHRA) TILI - dravid tillaridan biri. Hindistonning AndhraPradeş ştatining rasmiy tili, qöşni ştatlar, şuningdek, ŞriLanka, JAR, Myanma, Malayziya, Singapur va b. joylarda tarqalgan. Hammasi bölib 75 mln. dan ortiq (1996) kişi sözlaşadi. T.t. lahjalari 4 guruhga bölinadi: şim. şarqiy, markaziy, şim.ğarbiy va janubiy. Ular örtasidagi fonetik va morfologik tafovutlar unça katta emas. T.t.da grammatik jihatdan öziga xos hodisalar mavjud: 1 va 2 şaxs kişilik olmoşlarining maxsus şakllari, tuslanişli va tuslanişeiz fe'llarning ayrim körsatkiçlari. Eng qad. yodgorliklari 525—600 y. larga mansub. Adabiy til 14—17-a.larga kelib şakllangan hamda unga sanskrit va prakrit tillari kuçli ta'sir ötkazgan. 19-a. boşida T. t.ning adabiy şakli oğzaki tildan jiddiy farq qilib qoldi 19-a. oxiridan oğzaki sözlaşuv tiliga yaqin yangi adabiy til uçun harakat boşlandi. Yozuvi brahmining jan. şaklidan kelib çiqqan.

    Ad.: Petruniçeva 3. N., Yazök telugu, M., 1960.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ТЕЛУГУ (АНДҲРА) ТИЛИ - дравид тилларидан бири. Ҳиндистоннинг АндҳраПрадеш штатининг расмий тили, қўшни штатлар, шунингдек, ШриЛанка, ЖАР, Мьянма, Малайзия, Сингапур ва б. жойларда тарқалган. Ҳаммаси бўлиб 75 млн. дан ортиқ (1996) киши сўзлашади. Т.т. лаҳжалари 4 гуруҳга бўлинади: шим. шарқий, марказий, шим.ғарбий ва жанубий. Улар ўртасидаги фонетик ва морфологик тафовутлар унча катта эмас. Т.т.да грамматик жиҳатдан ўзига хос ҳодисалар мавжуд: 1 ва 2 шахс кишилик олмошларининг махсус шакллари, тусланишли ва тусланишеиз феълларнинг айрим кўрсаткичлари. Энг қад. ёдгорликлари 525—600 й. ларга мансуб. Адабий тил 14—17-а.ларга келиб шаклланган ҳамда унга санскрит ва пракрит тиллари кучли таъсир ўтказган. 19-а. бошида Т. т.нинг адабий шакли оғзаки тилдан жиддий фарқ қилиб қолди 19-а. охиридан оғзаки сўзлашув тилига яқин янги адабий тил учун ҳаракат бошланди. Ёзуви браҳмининг жан. шаклидан келиб чиққан.

    Ад.: Петруничева 3. Н., Язўк телугу, М., 1960.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.