Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Temir sulfatlari

    Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 259–260-b. — ziyouz.com

    Matn sifati past bölişi mumkin. Bu maqola PDF'dagi buzuq belgilar bilan olingan (işonç 50%): ayrim söz va raqamlar xato bölişi mumkin — iqtibos keltirişdan oldin asl matn bilan solişting.

    Temir sulfatlari - sulfat kislotaning temirli tuzlari. Temir (II) sulfat FeSO4 — rangsiz, gigroskopik kristallar; ziçligi 3,14 g/sm3. Suvda yaxşi eriydi. Suvdagi eritmasidan — 1,82° dan 56,8° gaça geptagidrat, 56,8°—64° oraliğida — tetragidrat, 64° dan yuqori trada monogidrat xrlida kristallanadi. 700° atrofida FeO va SO3 ga ajraladi.

    Geptagidrat FeSO47H2O (texnik nomi — temir kuporosi, tabiatda — melanterit minerali) — havorangyaşil kristallar; ziçligi 1,898 g/sm3, suvda (20° da massa jihatidan 21%), spirtda, glitserinda eriydi. Tetragidrat FeSO44H2O — yaşil kristallar, monogidrat FeSO4H2O — rangsiz kristallar. FeSO4 bilan ammoniy sulfat (NH4)2SO4hhhf suvdagi eritmasidan kökyaşil rangli, havoda barqaror qöş sulfat FeSO4 (NH4)2 •SO46H2O (Mop tuzi) kristallanadi. Temir (II) sulfat kimyoviy reaksiyalarda kaytaruvçi, galvanotexnikada elektrolit komponenti, taxta konservanta, fungitsit sifatida, pigmentlar olişda, analitik kimyoda NO” MnO4 Ce4Q MnNO~ ionlarini oçişda qöllanadi.

    Temir (III) sulfat Fe2(SO)3 — oç yaşil gigroskopik kristallar; ziçligi 3,097 g/sm3. Suvdagi eritmasidan Fe2(SO4)3nH2O (bu yerda pq12, 10, 9, 7, 6, 3) körinişidagi kristallogidratlar holida kristallanadi. Nonagidrat Fe2(SO4)39H2O (tabiatda — kokimbit minerali). Suvda (100 g da 440 g, 20° da), spirtda, gidrazinda eriydi. Qizdirilganda 98° da tetragidratga, 125° da monogidratga, 175° da suvsiz Fe2(SO4)ra aylanadi, 600° dan yuqorida Fe2O3 va SO3 ga ajraladi. Fe2(SO4)3 ammoniy sulfat bilan birga qöşilib oç binafşa tusli gözal kristallardan iborat temirammoniyli aççiqtoş NH4Fe(SO4)212H2O hosil qiladi. Temir (III) sulfat galvanotexnikada elektrolit komponenti, suvni tozalaşda koagulyant sifatida, aççiqtoş va pigmentlar olişda işlatiladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ТЕМИР СУЛЬФАТЛАРИ - сульфат кислотанинг темирли тузлари. Темир (II) сульфат FeSO4 — рангсиз, гигроскопик кристаллар; зичлиги 3,14 г/см3. Сувда яхши эрийди. Сувдаги эритмасидан — 1,82° дан 56,8° гача гептагидрат, 56,8°—64° оралиғида — тетрагидрат, 64° дан юқори трада моногидрат хрлида кристалланади. 700° атрофида FeO ва SO3 га ажралади.

    Гептагидрат FeSO47H2O (техник номи — темир купороси, табиатда — мелантерит минерали) — ҳаворангяшил кристаллар; зичлиги 1,898 г/см3, сувда (20° да масса жиҳатидан 21%), спиртда, глицеринда эрийди. Тетрагидрат FeSO44H2O — яшил кристаллар, моногидрат FeSO4H2O — рангсиз кристаллар. FeSO4 билан аммоний сульфат (NH4)2SO4hhhf сувдаги эритмасидан кўкяшил рангли, ҳавода барқарор қўш сульфат FeSO4 (NH4)2 •SO46H2O (Mop тузи) кристалланади. Темир (II) сульфат кимёвий реакцияларда кайтарувчи, гальванотехникада электролит компоненти, тахта консерванта, фунгицит сифатида, пигментлар олишда, аналитик кимёда NO” MnO4 Ce4Қ MnNO~ ионларини очишда қўлланади.

    Темир (III) сульфат Fe2(SO)3 — оч яшил гигроскопик кристаллар; зичлиги 3,097 г/см3. Сувдаги эритмасидан Fe2(SO4)3nH2O (бу ерда пқ12, 10, 9, 7, 6, 3) кўринишидаги кристаллогидратлар ҳолида кристалланади. Нонагидрат Fe2(SO4)39H2O (табиатда — кокимбит минерали). Сувда (100 г да 440 г, 20° да), спиртда, гидразинда эрийди. Қиздирилганда 98° да тетрагидратга, 125° да моногидратга, 175° да сувсиз Fe2(SO4)ra айланади, 600° дан юқорида Fe2O3 ва SO3 га ажралади. Fe2(SO4)3 аммоний сульфат билан бирга қўшилиб оч бинафша тусли гўзал кристаллардан иборат темираммонийли аччиқтош NH4Fe(SO4)212H2O ҳосил қилади. Темир (III) сулфат гальванотехникада электролит компоненти, сувни тозалашда коагулянт сифатида, аччиқтош ва пигментлар олишда ишлатилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.