Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Temperatsiya

    Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 268-b. — ziyouz.com

    Temperatsiya (lot. temperatio — töğri nisbat, mutanosiblik) — musiqa tovuşqatori poğonalari orasidagi intervallar nisbatlarini tekislaş. Tovuşlarning balandpastlik munosabatlarini qisman özgartiriş bilan T.gaerişiladi. 16— 18-a.lardagaĞ>moniya hamda köp ovozli musiqa janrlari rivoji natijasida hozirgi 12 pogonali teng ölçovli T. yuzaga keldi (M. Mersenn, A. Verkmeyster, I. Neydxart va b.). Mazkur T.dan ilk bor I.S. Bax özining «Yaxşi temperatsiyalangan klavir» (1722—44) va «Fuga san'ati» (1750) turkumlarida, keyinçalik P. Xindemit «Tonalliklar öyini» (1940) va b., Özbekistonda G. Muşel ham «24 ta prelyudiya va fuga» (1975) kabi asarlarida yuksak badiiy darajada foydalanişgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ТЕМПЕРАЦИЯ (лот. temperatio — тўғри нисбат, мутаносиблик) — мусиқа товушқатори поғоналари орасидаги интерваллар нисбатларини текислаш. Товушларнинг баландпастлик муносабатларини қисман ўзгартириш билан Т.гаэришилади. 16— 18-а.лардагаҒ>мония ҳамда кўп овозли мусиқа жанрлари ривожи натижасида ҳозирги 12 погонали тенг ўлчовли Т. юзага келди (М. Мерсенн, А. Веркмейстер, И. Нейдхарт ва б.). Мазкур Т.дан илк бор И.С. Бах ўзининг «Яхши темперацияланган клавир» (1722—44) ва «Фуга санъати» (1750) туркумларида, кейинчалик П. Хиндемит «Тоналликлар ўйини» (1940) ва б., Ўзбекистонда Г. Мушель ҳам «24 та прелюдия ва фуга» (1975) каби асарларида юксак бадиий даражада фойдаланишган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.