Temur xoqon
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 272-b. — ziyouz.com
Temur xoqon TEMUR XOQON, Temur qağan (1265—1307) — Xitoyda Xubilay xoqon tomonidan asos solingan Yuan imperiyasi (1271 — 1367) hukmdori (1295— 1307). T.x.ning 13 yillik hukmronlik davri Xitoy solnomalarida YuanÇjen (129597) hamda Dade (1297— 1307) tarzida nomlangan. T.x. Öqtoyxon avlodlaridan Xaydu nöyon tomonidan Xubilay va uning vorislari siyosatiga qarşi 40 yil davomida olib borilgan kuraşga çek qöygan, özaro uruşlar hamda turli tabiiy ofatlar tufayli noçor bölib qolgan Qoraqurum aholisining ahvolini yengiLlatiş maqsadida katta miqdorda mis tangalar zarb qildirib, ularni boşqa turli tovarlar qatori Möğulistonga jönatgan. 1307 y. Qoraqurumda «buyuk xoqon (qoon) sayyor kotibiyati» taşkil etilişi natijasida «Tartib saqlaş boşqarmasi» (syuanveysi) tugatilib, örniga Qoraqurum oliy doruğasi qarorgohi ta'sis etilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЕМУР ХОҚОН, Тэмур қаған (1265—1307) — Хитойда Хубилай хоқон томонидан асос солинган Юань империяси (1271 — 1367) ҳукмдори (1295— 1307). Т.х.нинг 13 йиллик ҳукмронлик даври Хитой солномаларида ЮаньЧжен (129597) ҳамда Даде (1297— 1307) тарзида номланган. Т.х. Ўқтойхон авлодларидан Хайду нўён томонидан Хубилай ва унинг ворислари сиёсатига қарши 40 йил давомида олиб борилган курашга чек қўйган, ўзаро урушлар ҳамда турли табиий офатлар туфайли ночор бўлиб қолган Қорақурум аҳолисининг аҳволини енгиЛлатиш мақсадида катта миқдорда мис тангалар зарб қилдириб, уларни бошқа турли товарлар қатори Мўғулистонга жўнатган. 1307 й. Қорақурумда «буюк хоқон (қоон) сайёр котибияти» ташкил этилиши натижасида «Тартиб сақлаш бошқармаси» (сюанвэйси) тугатилиб, ўрнига Қорақурум олий доруғаси қароргоҳи таъсис этилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.