Teng huquqlilik
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 287-b. — ziyouz.com
Teng huquqlilik - konstitutsionalizmning asosiy prinsiplaridan va demokratiyaning muhim elementlaridan biri; fuqarolarning davlat, qonun, sud oldida tengligini rasman e'tirof etişni bildiradi. Unga köra, muayyan davlat fuqarolari jinsi, irqi, millati, tili, ijtimoiy kelib çiqişi, yaşaş joyi, dinga munosabati, e'tiqodi, jamoat birlaşmalariga taalluqligi, şuningdek, boşqa holatlaridan qat'i nazar, teng huquq, erkinlik va majburiyatga ega böladilar. T.ğ.ning realligi jamiyat va davlat tuzumining qançalik demokratiyaliligini anglatadi.
T.h. tamoyilini 18-a. oxirida Fransiya inqilobi ilgari surdi («Ozodlik, tenglik, qardoşlik») va u köp mamlakatlarning konstitutsiyalari hamda inson huquklari deklaratsiyalarida mustahkamlandi. Hoz. zamon davlatlarining konstitutsiyaviy nazariyasi fuqarolarning huquqda tabiiy xarakterga ega bölgan ba'zi farklari bölişi mumkinligini tan oladi, mas., jahonning köpçilik davlatlarida harbiy xizmatni ötaş majburiyati faqat erkaklar zimmasiga yuklanadi, keyingi ön yilliklarda nogironlar, bolalar, kam sonli tub xalq vakillari uçun alohida konstitutsiyaviy huquqlar belgilab qöyila boşlandi va h.k. Fuqarolarning teng xuquqligi prinsip i Özbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 18moddasida mustahkamlab qöyilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЕНГ ҲУҚУҚЛИЛИК - конституционализмнинг асосий принципларидан ва демократиянинг муҳим элементларидан бири; фуқароларнинг давлат, қонун, суд олдида тенглигини расман эътироф этишни билдиради. Унга кўра, муайян давлат фуқаролари жинси, ирқи, миллати, тили, ижтимоий келиб чиқиши, яшаш жойи, динга муносабати, эътиқоди, жамоат бирлашмаларига тааллуқлиги, шунингдек, бошқа ҳолатларидан қатъи назар, тенг ҳуқуқ, эркинлик ва мажбуриятга эга бўладилар. Т.ғ.нинг реаллиги жамият ва давлат тузумининг қанчалик демократиялилигини англатади.
Т.ҳ. тамойилини 18-а. охирида Франция инқилоби илгари сурди («Озодлик, тенглик, қардошлик») ва у кўп мамлакатларнинг конституциялари ҳамда инсон ҳуқуклари декларацияларида мустаҳкамланди. Ҳоз. замон давлатларининг конституциявий назарияси фуқароларнинг ҳуқуқда табиий характерга эга бўлган баъзи фарклари бўлиши мумкинлигини тан олади, мас., жаҳоннинг кўпчилик давлатларида ҳарбий хизматни ўташ мажбурияти фақат эркаклар зиммасига юкланади, кейинги ўн йилликларда ногиронлар, болалар, кам сонли туб халқ вакиллари учун алоҳида конституциявий ҳуқуқлар белгилаб қўйила бошланди ва ҳ.к. Фуқароларнинг тенг хуқуқлиги принцип и Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 18моддасида мустаҳкамлаб қўйилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.