Tennessi

Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 290–291-b. — ziyouz.com

Tennessi - AQŞning jan. qismidagi ştat. Mayd. 109,1 mingkm2. Aholisi 5,8 mln. kişi (2002), 61 % şaharlarda yaşaydi. Ma'muriy markazi — Naşvill ş., boşqa yirik şaqarlari: Memfis, Noksvill, Çattanuga.

T. hududining katta qismi sertepa platodan iborat, ğarbiy qismi pasttekislik, şarqida Appalaçi toğlari bor. Iklimi subtropik, kontinental iklim. Yanv.ning örtaça trasi 3—5°, iyulniki 25°, yillik yoğin 1100 — 1200 mm. Yirik daryolari — Tennessi va Kamberlend; ularda kema qatnaydi.

T. — mamlakatning industrialagrar ştati. Yirik elektr styalar komplekslari qurilgan. Yetakçi sanoat tarmoqlari: kimyo, atom, rangli metallurgiya. Elektrotexnika, qişloq xöjaligi. maşinasozligi, avtomobilsozlik, yoğoçsozlik, töqimaçilik, oziq-ovqat, poligrafiya sanoati korxonalari bor. Foydali kazilmalardan toşkömir, fosforit, rux, marmar qazib çiqariladi. Q.x.da çorvaçilik yetakçi örinda. Dehqonçilikda, asosan, soya, tamaki, şuningdek, makkajöxori, buğdoy, paxta, yemxaşak ekinlari ekiladi. Toğli qismida boğdorçilik rivojlangan. Asosiy porti — Memfis.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ТЕННЕССИ - АҚШнинг жан. қисмидаги штат. Майд. 109,1 мингкм2. Аҳолиси 5,8 млн. киши (2002), 61 % шаҳарларда яшайди. Маъмурий маркази — Нашвилл ш., бошқа йирик шақарлари: Мемфис, Ноксвилл, Чаттануга.

Т. ҳудудининг катта қисми сертепа платодан иборат, ғарбий қисми пасттекислик, шарқида Аппалачи тоғлари бор. Иклими субтропик, континентал иклим. Янв.нинг ўртача траси 3—5°, июлники 25°, йиллик ёғин 1100 — 1200 мм. Йирик дарёлари — Теннесси ва Камберленд; уларда кема қатнайди.

Т. — мамлакатнинг индустриалаграр штати. Йирик электр стялар комплекслари қурилган. Етакчи саноат тармоқлари: кимё, атом, рангли металлургия. Электротехника, қишлоқ хўжалиги. машинасозлиги, автомобилсозлик, ёғочсозлик, тўқимачилик, озиқ-овқат, полиграфия саноати корхоналари бор. Фойдали казилмалардан тошкўмир, фосфорит, рух, мармар қазиб чиқарилади. Қ.х.да чорвачилик етакчи ўринда. Деҳқончиликда, асосан, соя, тамаки, шунингдек, маккажўхори, буғдой, пахта, емхашак экинлари экилади. Тоғли қисмида боғдорчилик ривожланган. Асосий порти — Мемфис.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.