Tenor
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 292-b. — ziyouz.com
Tenor (lot. tenor — ovozning tekis xarakati) — 1) örta asr Yevropa çerkov (grigorian) xoraljal ohang rivojidagi asosiy, uzoq uşlab turiladigan parda (nomi şundan). Keyinçalik, köp ovozli asarlarda asosiy ovoz (partiya) nomi; 2) erkak xonandaning baland (ingiçka) ovozi. Diapazoni s—s2. Lirik (Faust, Lenskiy) va dramatik (Xoze, German va b.) turlari bulib, birinçisining yukrri registri kuçli, kuyni ohangdor, yengil harakatda namoyiş etadi; dramatik T. esa nisbatan yöğonroq, har bir tovuşga yorqin tembr va badiiy ta'sirli ifoda beradi. Opera ijroçiligida xarakterli (Trike — «Yevgeniy Onegin»), qahramonona (Zigmund — «Valkiriya»), lirikdramatik (Otello), T.—altino (Munajjim, «Oltin xörozça ğaqida ertak») kabi turlari ham ajratiladi. Özbekistonda S. Yaraşev, F. Abdurahmonov, A. Azimov, I. Jalilov, K.Serjanov va b. T. ovoziga ega; 3) mispuflama musiqa çolğu asbobi. Puflama sozlar orkestrida asosiy sozlardan; 4) özga musiqa sozlarining T. turlari (saksofon q T., T. q trombon va b.).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЕНОР (лот. tenor — овознинг текис харакати) — 1) ўрта аср Европа черков (григориан) хоралжал оҳанг ривожидаги асосий, узоқ ушлаб туриладиган парда (номи шундан). Кейинчалик, кўп овозли асарларда асосий овоз (партия) номи; 2) эркак хонанданинг баланд (ингичка) овози. Диапазони с—с2. Лирик (Фауст, Ленский) ва драматик (Хозе, Герман ва б.) турлари булиб, биринчисининг юкрри регистри кучли, куйни оҳангдор, енгил ҳаракатда намойиш этади; драматик Т. эса нисбатан йўғонроқ, ҳар бир товушга ёрқин тембр ва бадиий таъсирли ифода беради. Опера ижрочилигида характерли (Трике — «Евгений Онегин»), қаҳрамонона (Зигмунд — «Валкирия»), лирикдраматик (Отелло), Т.—альтино (Мунажжим, «Олтин хўрозча ғақида эртак») каби турлари ҳам ажратилади. Ўзбекистонда С. Ярашев, F. Абдураҳмонов, А. Азимов, И. Жалилов, К.Сержанов ва б. Т. овозига эга; 3) миспуфлама мусиқа чолғу асбоби. Пуфлама созлар оркестрида асосий созлардан; 4) ўзга мусиқа созларининг Т. турлари (саксофон қ Т., Т. қ тромбон ва б.).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.