Tentakquşlar
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 293-b. — ziyouz.com
Tentakquşlar Q U Ş L A R (Caprimulgiformes) — kuşlar turkumi. 5 oilasi bor: guaxalo yoki jiryaklar, baqaoğizlilar, ispolin T., yapaloqquşsimon T., oddiy T. 24 uruği va 103 turi mavjud. Vazni 60 g dan 600 g gaça. Tunda faol hayot keçiradi. Qanoti va dumi uzun, patlari yumşoq, kulrang yoki qönğir. Tumşuği keng va qisqa, közi katta, oyoqlari kalta. Yapalokquşlar singari tovuşsiz uçiş xususiyatiga ega. Yerda sekin harakatlanadi. Öljasini uçib borayotganida tutadi. Uya qurmaydi. 2 ta tuxumini yerdagi qum yoki töplanib qolgan çöpxaslar ustiga qöyadi. Asosan, tropik ölkalarda (ötroq), ayrim turlari mö'tadil iklimli mintaqalarda (uçib ötuvçi) tarqalgan. Özbekistonda saman va oddiy T. butali çöllarda uya quradi. Tuxumini 18—20 kun bosadi. Haşarotlar bilan oziqlanib, qişloq xöjaligi.ga foyda keltiradi. T.ning bir neça turlari Tabiatni muxrfaza qiliş xalqaro ittifoqi Qizil kitobiga va ayrim mamlakatlar Qizil kitobiga kiritilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
Т Е Н Т А К Қ У Ш Л А Р (Caprimulgiformes) — кушлар туркуми. 5 оиласи бор: гуахало ёки жиряклар, бақаоғизлилар, исполин Т., япалоққушсимон Т., оддий Т. 24 уруғи ва 103 тури мавжуд. Вазни 60 г дан 600 г гача. Тунда фаол ҳаёт кечиради. Қаноти ва думи узун, патлари юмшоқ, кулранг ёки қўнғир. Тумшуғи кенг ва қисқа, кўзи катта, оёқлари калта. Япалокқушлар сингари товушсиз учиш хусусиятига эга. Ерда секин ҳаракатланади. Ўлжасини учиб бораётганида тутади. Уя қурмайди. 2 та тухумини ердаги қум ёки тўпланиб қолган чўпхаслар устига қўяди. Асосан, тропик ўлкаларда (ўтроқ), айрим турлари мўътадил иклимли минтақаларда (учиб ўтувчи) тарқалган. Ўзбекистонда саман ва оддий Т. бутали чўлларда уя қуради. Тухумини 18—20 кун босади. Ҳашаротлар билан озиқланиб, қишлоқ хўжалиги.га фойда келтиради. Т.нинг бир неча турлари Табиатни мухрфаза қилиш халқаро иттифоқи Қизил китобига ва айрим мамлакатлар Қизил китобига киритилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.