Teorema
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 295-b. — ziyouz.com
Teorema (yun. theoreo — qaramayman, tekşiraman) — mat.da aksiomalar asosida qat'iy mantiqiy muşohada bilan isbotlanadigan tasdiq. Mac, geometriyada Pifagor teoremasi, algebrada Viyet teoremasi. Odatda, «A bölsa, V böladi» (qisqaça Lq>5) körinişga (lekin şart emas) ega. Bunda A tasdiq T.ning şarti, V tasdiq esa xulosasi deyiladi. Vq$A tasdik, Aq>V ga teskari T. deb ataladi. U har doim töğri bölavermaydi — alohida isbot talab etiladi. Agar töğri T. ham, unga teskari teorema ham isbotlansa, A tasdik. V uçun zaruriy va yetarli şart deb ataladi hamda A<±>V körinişda yoziladi. T.lar matematik tuşunçalarni özaro boglaydi va şu jihatdan juda çuqursayozligi, kengtorligi, tatbiqi boryökligi bilan baholanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЕОРЕМА (юн. theoreo — қарамайман, текшираман) — мат.да аксиомалар асосида қатъий мантиқий мушоҳада билан исботланадиган тасдиқ. Mac, геометрияда Пифагор теоремаси, алгебрада Виет теоремаси. Одатда, «А бўлса, В бўлади» (қисқача Лқ>5) кўринишга (лекин шарт эмас) эга. Бунда А тасдиқ Т.нинг шарти, В тасдиқ эса хулосаси дейилади. Вқ$А тасдик, Ақ>В га тескари Т. деб аталади. У ҳар доим тўғри бўлавермайди — алоҳида исбот талаб этилади. Агар тўғри Т. ҳам, унга тескари теорема ҳам исботланса, А тасдик. В учун зарурий ва етарли шарт деб аталади ҳамда А<±>В кўринишда ёзилади. Т.лар математик тушунчаларни ўзаро боглайди ва шу жиҳатдан жуда чуқурсаёзлиги, кенгторлиги, татбиқи борйўклиги билан баҳоланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.