Tepa
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 295-b. — ziyouz.com
Tepa (arxeologiyada) — asosan, paxsadan işlangan qad. inşootlarning xarobalari va ularni töldirgan madaniy qatlamlardan hosil bölgan dönglik. Arxeologik yodgorliklarning uşbu turi Örta Osiyo va Kavkazda (tapa), Yaqin Şarkda (arab. — tel, tall), Hindistonda va Bolqon ya.o.da (yun. — magula, makedonça — tumba) uçraydi. Bu mamlakatlardagi suğorma ötroq dehqonçilik xöjaligi, aynan mazkur yerning özida köp asrlar va hatto ming yillar davomida qişloq (jumladan, şahar) mavjud bölişiga imkon bergan. Vaqg ötişi bilan vayronaga aylana borgan inşootlar yangilari uçun asos bölib xizmat qilgan va qişloq balandlaşib borgan. 30—40 m ga yetgan T.lar köp q^tlamli bölib, ular mazkur yodgorlikning stratigrafiyasini belgilaşda muhim obyekt hisoblanadi (Namozgohtepa, Sopollitepa va b.). Geografik joy nomlari tarkibida ham T. qöşimçasi köp uçraydi (mas., Qörğontepa, Oltintepa, Oqtepa va b.).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЕПА (археологияда) — асосан, пахсадан ишланган қад. иншоотларнинг харобалари ва уларни тўлдирган маданий қатламлардан ҳосил бўлган дўнглик. Археологик ёдгорликларнинг ушбу тури Ўрта Осиё ва Кавказда (тапа), Яқин Шаркда (араб. — тель, талл), Ҳиндистонда ва Болқон я.о.да (юн. — магула, македонча — тумба) учрайди. Бу мамлакатлардаги суғорма ўтроқ деҳқончилик хўжалиги, айнан мазкур ернинг ўзида кўп асрлар ва ҳатто минг йиллар давомида қишлоқ (жумладан, шаҳар) мавжуд бўлишига имкон берган. Вақг ўтиши билан вайронага айлана борган иншоотлар янгилари учун асос бўлиб хизмат қилган ва қишлоқ баландлашиб борган. 30—40 м га етган Т.лар кўп қ^тламли бўлиб, улар мазкур ёдгорликнинг стратиграфиясини белгилашда муҳим объект ҳисобланади (Намозгоҳтепа, Сополлитепа ва б.). Географик жой номлари таркибида ҳам Т. қўшимчаси кўп учрайди (мас., Қўрғонтепа, Олтинтепа, Оқтепа ва б.).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.