Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Terek

    Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 301-b. — ziyouz.com

    Terek — Şim. Kavkazdagi dare. Uz. 623 km. Havzasining mayd. 43,2 ming km2. Katta Kavkazning şim. yon bagridan boşlanadi; quyiroqda, Daryal darasida Yon tizmani kesib ötadi. Toğlardan çiqqandan söng pasttekislik böylab oqib, Kaspiy dengiziga delta (mayd. 4000 km2) qosil qilib quyiladi. Kor, yomğir, sizot suvlaridan töyinadi. Qiş mavsumida qisqa vaqt muzlaydi. Suvi suğorişga sarflanadi. Asosiy irmoklari: çapda — Ardon, Urux, Malka (Baksan bilan birga); öngda — Sunja. Mozdok ş.dan yuqorirokda T.dan Terek Kuma kanali boşlanadi. Toğli qismida T. va uning irmoklaridan elektr energiyasi oliş uçun Baksan GES, Gizeldon GES va b. qurilgan. Daryo baliqqa boy. T. vodiysidan Gruziya Harbiy yölining bir qismi ötadi. T. böyida Mozdok, Kizlyar (deltasida) ş.lari joylaşgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ТЕРЕК — Шим. Кавказдаги даре. Уз. 623 км. Ҳавзасининг майд. 43,2 минг км2. Катта Кавказнинг шим. ён багридан бошланади; қуйироқда, Дарьял дарасида Ён тизмани кесиб ўтади. Тоғлардан чиққандан сўнг пасттекислик бўйлаб оқиб, Каспий денгизига дельта (майд. 4000 км2) қосил қилиб қуйилади. Кор, ёмғир, сизот сувларидан тўйинади. Қиш мавсумида қисқа вақт музлайди. Суви суғоришга сарфланади. Асосий ирмоклари: чапда — Ардон, Урух, Малка (Баксан билан бирга); ўнгда — Сунжа. Моздок ш.дан юқорирокда Т.дан Терек Кума канали бошланади. Тоғли қисмида Т. ва унинг ирмокларидан электр энергияси олиш учун Баксан ГЭС, Гизельдон ГЭС ва б. қурилган. Дарё балиққа бой. Т. водийсидан Грузия Ҳарбий йўлининг бир қисми ўтади. Т. бўйида Моздок, Кизляр (дельтасида) ш.лари жойлашган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.