Teri sili
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 307–308-b. — ziyouz.com
Teri sili — organ izmdagi umumiy sil infeksiyasining bir şakli, aksariyat ikkilamçi sil kurinişida vujudga keladi. Hoz. kunda kam uçraydi. T.s.ning sil volçankasi, skrofuloderma, sögalsimon teri sili, yarali teri sili, indurativ Bazen eritemasi kabi klinik xillari farq qilinadi. Sil volçankasi köp tarqalgan. Kasallikni sil tayoqçasi qözğatadi. Tayoqça teri şikastlanganda va köpinça oldin sil bilan kasallangan a'zo va limfa tugunlaridan ötadi. 5—15 yoşdagi bolalar orasida keng tarqalgan. Sil yugurugining birlamçi morfologik elementi dömboqça yoki lyupomadir, u yarimşarsimon, çegarasi aniq, nina uçiday yo undan sal kattaroq sarğişqizil rangli yumşoq böladi, oğrimaydi. Yuzasi silliq, kulrangda tovlanib turadi, keyinçalik xuddi şu joylar pust taşlaydi. Vaqt ötişi bilan dömboqçalar kattalaşadi va bir-biriga qöşilib ketadi. Ular ba'zan quruq bitib çandikli atrofiya bilan yakunlanadi. Ikkinçi xilida esa yaralar vujudga keladi. T.ye. öçoklari bemorning yuzi, burni, lablunji, quloq suprasi va b.da joylaşadi. Bu sohalardagi dömboqçalar bemorni xunuk, juda badbaşara qilib qöyadi.
Davosi. T.ye. xam silning bir körinişi, şuningdek, u butun organizm kasalligi ekanligini hisobga olib, unga birinçi navbatda umumiy davo qiliş zarur. Maxsus doridarmonlar bilan bir qatorda organizmning umumiy quvvati va immun karşiligini oşiradigan vositalardan foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЕРИ СИЛИ — орган измдаги умумий сил инфекциясининг бир шакли, аксарият иккиламчи сил куринишида вужудга келади. Ҳоз. кунда кам учрайди. Т.с.нинг сил волчанкаси, скрофулодерма, сўгалсимон тери сили, ярали тери сили, индуратив Базен эритемаси каби клиник хиллари фарқ қилинади. Сил волчанкаси кўп тарқалган. Касалликни сил таёқчаси қўзғатади. Таёқча тери шикастланганда ва кўпинча олдин сил билан касалланган аъзо ва лимфа тугунларидан ўтади. 5—15 ёшдаги болалар орасида кенг тарқалган. Сил югуругининг бирламчи морфологик элементи дўмбоқча ёки люпомадир, у яримшарсимон, чегараси аниқ, нина учидай ё ундан сал каттароқ сарғишқизил рангли юмшоқ бўлади, оғримайди. Юзаси силлиқ, кулрангда товланиб туради, кейинчалик худди шу жойлар пуст ташлайди. Вақт ўтиши билан дўмбоқчалар катталашади ва бир-бирига қўшилиб кетади. Улар баъзан қуруқ битиб чандикли атрофия билан якунланади. Иккинчи хилида эса яралар вужудга келади. Т.е. ўчоклари беморнинг юзи, бурни, лаблунжи, қулоқ супраси ва б.да жойлашади. Бу соҳалардаги дўмбоқчалар беморни хунук, жуда бадбашара қилиб қўяди.
Давоси. Т.е. хам силнинг бир кўриниши, шунингдек, у бутун организм касаллиги эканлигини ҳисобга олиб, унга биринчи навбатда умумий даво қилиш зарур. Махсус доридармонлар билан бир қаторда организмнинг умумий қуввати ва иммун каршилигини оширадиган воситалардан фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.