Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Termometriya

    Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 328-b. — ziyouz.com

    Termometriya (termo... va ...metriya) — amaliy fizika va metrologiyaning bir bölimi; trani ölçaş usullari va vositalarini öz içiga oladi. T.da amalga oşiriladigan ölçaşlar, asosan, Xalqaro amaliy t-ra şkalasiga asoslanadi. T. ölçanayotgan t-ra diapazoni, ölçaş aniqligi va şaroitiga qarab t-ra ölçaşning yangi usullarini örganadi; t-ra şkalalarini aniqlaş, etalon va namunaviy ölçov asboblari, t-ra ölçaydigan barça asboblarni tekşiriş uning vazifasiga kiradi. t-ra ölçaş usullari qöllanilayotgan asboblarning işlaş prinsipi, ölçanayotgan t-ra diapazoni, ölçaş şaroitiga va kerakli aniklikka boğliq. Ular 2 guruh: kontakt usuli — termometriyaga va kontaktsiz usul — nurlaniş T.si yoki pirometriyaga bölinadi. Kontakt usuli asosida muhit trasini ölçaydigan asbob şu muhit bilan traviy muvozanatda, ya'ni muhit bilan bir xil trada bölişi kerak. t-ra ölçaydigan barça asboblar, asosan, sezgirlik elementi va u bilan boğliq bölgan ölçaş asbobidan iborat. t-ra ölçaşda yagonalik va aniklikni ta'minlaş uçun t-ra birligining Davlat etaloni kelvindan foydalaniladi. t-ra qiymatlarini t-ra etaloni bilan soliştirib, namunaviy asboblarga beriladi va ularga qarab t-ra ölçaydigan işlaş asboblari darajalanadi va tekşiriladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ТЕРМОМЕТРИЯ (термо... ва ...метрия) — амалий физика ва метрологиянинг бир бўлими; трани ўлчаш усуллари ва воситаларини ўз ичига олади. Т.да амалга ошириладиган ўлчашлар, асосан, Халқаро амалий т-ра шкаласига асосланади. Т. ўлчанаётган т-ра диапазони, ўлчаш аниқлиги ва шароитига қараб т-ра ўлчашнинг янги усулларини ўрганади; т-ра шкалаларини аниқлаш, эталон ва намунавий ўлчов асбоблари, т-ра ўлчайдиган барча асбобларни текшириш унинг вазифасига киради. т-ра ўлчаш усуллари қўлланилаётган асбобларнинг ишлаш принципи, ўлчанаётган т-ра диапазони, ўлчаш шароитига ва керакли аникликка боғлиқ. Улар 2 гуруҳ: контакт усули — термометрияга ва контактсиз усул — нурланиш Т.си ёки пирометрияга бўлинади. Контакт усули асосида муҳит трасини ўлчайдиган асбоб шу муҳит билан травий мувозанатда, яъни муҳит билан бир хил трада бўлиши керак. т-ра ўлчайдиган барча асбоблар, асосан, сезгирлик элементи ва у билан боғлиқ бўлган ўлчаш асбобидан иборат. т-ра ўлчашда ягоналик ва аникликни таъминлаш учун т-ра бирлигининг Давлат эталони кельвиндан фойдаланилади. т-ра қийматларини т-ра эталони билан солиштириб, намунавий асбобларга берилади ва уларга қараб т-ра ўлчайдиган ишлаш асбоблари даражаланади ва текширилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.