Termostat
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 330-b. — ziyouz.com
Termostat (termo... va yun. statos — qözğalmas) — trani doimiy saklaş uçun möljallangan asbob; atrofmuhitdan metall, şişa yoki boşqa materialdan qilingan issiklik izolyatsiyasi bilan himoyalangan idiş. Idişning içida qizdirgiç va termorostlagiç böladi. Özgarmas trani ta'minlaş uçun toza moddalar yoki barqaror aralaşmalarning suyuqlaniş va qaynaş tralari, ya'ni fazaviy ötişlar tralari barqarorligidan foydalaniladi yoki maxsus qurilmalar — termorostlagiçlar qöllanadi. T.da issiklik eltgiçlar sifatida spirt, suv va moy (örtaça t-ra —200 — 800K uçun), suyultirilgan tuz va metallar (800K dan yuqori t-ra uçun) işlatiladi. Juda past tralar (kriogen tralar, 120K dan past) uçun möljallangan T. kriostat deb ataladi. T.dan fizikkimyoviy, bakteriologik va b. tadqiqotlarda, elektronika, kinofototexnika va b. sohalarda foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЕРМОСТАТ (термо... ва юн. statos — қўзғалмас) — трани доимий саклаш учун мўлжалланган асбоб; атрофмуҳитдан металл, шиша ёки бошқа материалдан қилинган иссиклик изоляцияси билан ҳимояланган идиш. Идишнинг ичида қиздиргич ва терморостлагич бўлади. Ўзгармас трани таъминлаш учун тоза моддалар ёки барқарор аралашмаларнинг суюқланиш ва қайнаш тралари, яъни фазавий ўтишлар тралари барқарорлигидан фойдаланилади ёки махсус қурилмалар — терморостлагичлар қўлланади. Т.да иссиклик элтгичлар сифатида спирт, сув ва мой (ўртача т-ра —200 — 800К учун), суюлтирилган туз ва металлар (800К дан юқори т-ра учун) ишлатилади. Жуда паст тралар (криоген тралар, 120К дан паст) учун мўлжалланган Т. криостат деб аталади. Т.дан физиккимёвий, бактериологик ва б. тадқиқотларда, электроника, кинофототехника ва б. соҳаларда фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.