Texas

Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 341–342-b. — ziyouz.com

Texas — AQŞning jan. qismidagi ştat. Janub tomondan Meksika qöltiğiga tutaş. T. maydoni böyiça Alyaska ştatidan keyin 2örinda, aholisining soni böyiça Kaliforniya ştatidan keyingi örinni egallaydi. Mayd. 691 ming km2. Aholisi 21,8 mln. kişi (2002), 80% şaharlarda yaşaydi. Ma'muriy markazi — Ostin ş. Yirik şaharlari: Xyuston, FortUert, SanAntonio.

Yer yuzasining katta qismi plato, sohili pasttekislik. Ğarbida qoyali toğlarning tarmoqlari bor (eng baland joyi 2665 m). Iqlimi subtropik, ğarbida kontinental iklim. Yillik yoğin şarqida 1000— 1300 mm, ğarbida 200—300 mm. Ösimliklari savanna va dubqarağay örmonlaridan iborat.

T. — industrialagrar ştat. Neft, tabiiy gaz, oltingugurt, geliy qazib çiqariladi. Şuningdek, polimetall rudalar, uran, toşkömir konlari bor. Sanoatning yetakçi tarmoqlari: neftni qayta işlaş, kimyo sanoatlari. Aviaraketasozlik, rangli metallurgiya sanoatlari ham rivojlangan. Oziq-ovqat, metallsozlik, maşinasozlik korxonalari bor. Q.x.da dehkrnçilik yetakçi örinda. Asosan, paxta, şuningdek, buğdoy, jöxori, makkajöxori, sabzavot, beda, yer yonğoq ekiladi. Mevaçilik rivojlangan. Çorvaçilikda qoramol, qöy va eçki boqiladi. Yirik portlari: Xyuston, Bomont, PortArtur va b.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ТЕХАС — АҚШнинг жан. қисмидаги штат. Жануб томондан Мексика қўлтиғига туташ. Т. майдони бўйича Аляска штатидан кейин 2ўринда, аҳолисининг сони бўйича Калифорния штатидан кейинги ўринни эгаллайди. Майд. 691 минг км2. Аҳолиси 21,8 млн. киши (2002), 80% шаҳарларда яшайди. Маъмурий маркази — Остин ш. Йирик шаҳарлари: Хьюстон, ФортУэрт, СанАнтонио.

Ер юзасининг катта қисми плато, соҳили пасттекислик. Ғарбида қояли тоғларнинг тармоқлари бор (энг баланд жойи 2665 м). Иқлими субтропик, ғарбида континентал иклим. Йиллик ёғин шарқида 1000— 1300 мм, ғарбида 200—300 мм. Ўсимликлари саванна ва дубқарағай ўрмонларидан иборат.

Т. — индустриалаграр штат. Нефть, табиий газ, олтингугурт, гелий қазиб чиқарилади. Шунингдек, полиметалл рудалар, уран, тошкўмир конлари бор. Саноатнинг етакчи тармоқлари: нефтни қайта ишлаш, кимё саноатлари. Авиаракетасозлик, рангли металлургия саноатлари ҳам ривожланган. Озиқ-овқат, металлсозлик, машинасозлик корхоналари бор. Қ.х.да деҳкрнчилик етакчи ўринда. Асосан, пахта, шунингдек, буғдой, жўхори, маккажўхори, сабзавот, беда, ер ёнғоқ экилади. Мевачилик ривожланган. Чорвачиликда қорамол, қўй ва эчки боқилади. Йирик портлари: Хьюстон, Бомонт, ПортАртур ва б.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.