Tez tibbiy yordam
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 212–213-b. — ziyouz.com
Tez tibbiy yordam - inson hayoti hamda soğliği uçun xavfli holatlar röy berganda keçasiyu kunduzi körsatiladigan tibbiy yordam turi va tizimi. Ilk bor T.t.yo. 1918 y. Toşkent ş.da punkt sifatida taşkil etilib, 1926 y. mustaqil T.t.yo. stansiyasiga, 1974 y. T.t.yo. klinik kasalxonasi bilan birlaştirilib, bölimga aylantirildi. 1983 y. kasalxonadan ajratilib, mustaqil şahar tez va şoşilinç tibbiy yordam stansiyasi deb ataldi. T.t.yo. ning vazifasi hodisa yuz bergan joyda, uyda, bemorni kasalxonaga olib keta turib şoşilinç, şu jumladan mutaxassis vraç tomonidan yordam körsatiş, lozim bölsa, bemorlarni kasalxonaga yetkazişni ta'minlaşdan iborat. Bundan taşqari, T.t.yo. xizmati közi yoriydigan ayollarni yoki uyida közi yoriganlarni vraç talabiga köra davolaş muassasalariga olib boradi. T.t.yo. xodimlarini çaqiriş uçun yagona telefon indeksi (03) joriy etilgan. T.t.yo. stansiyalari xodimlari mehnatga qobiliyatsizlik varaqalari, sudtibbiy eksperti xulosalari, şuningdek, bemorlarga yo ularning qarindoşlariga yozma ma'lumotnoma beriş huquqiga ega emas. Qişloq joylarida kunning istagan paytida T.t.yo. körsatiş vraçlar va örta tibbiyot xodimlari zimmasiga yuklangan. Olis va boriş qiyin bölgan joylarga sanitariya aviatsiyasi vositalari bilan şoşilinç tibbiy yordam körsatiladi. T.t.yo. maşinalari radiolaştirilgan bölib, ikki tomonlama telefon aloqasi bilan ta'minlangan, nafas va narkoz beriş apparatlari, kislorod ingalyatorlar, elektrokardiograf va b. zaruriy asboblar bilan jihozlangan. Yirik şaharlar, jumladan Toşkentda ham ixtisoslaştirilgan maxsus reanimatsion, kardiologik, nevrologik, toksikologik, pediatriya, intensiv terapiya brigadalari va b. taşkil etilgan. Bu uyda va yölda keta turib ixtisoslaştirilgan tibbiy yordam körsatişga imkon beradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЕЗ ТИББИЙ ЁРДАМ - инсон ҳаёти ҳамда соғлиғи учун хавфли ҳолатлар рўй берганда кечасию кундузи кўрсатиладиган тиббий ёрдам тури ва тизими. Илк бор Т.т.ё. 1918 й. Тошкент ш.да пункт сифатида ташкил этилиб, 1926 й. мустақил Т.т.ё. станциясига, 1974 й. Т.т.ё. клиник касалхонаси билан бирлаштирилиб, бўлимга айлантирилди. 1983 й. касалхонадан ажратилиб, мустақил шаҳар тез ва шошилинч тиббий ёрдам станцияси деб аталди. Т.т.ё. нинг вазифаси ҳодиса юз берган жойда, уйда, беморни касалхонага олиб кета туриб шошилинч, шу жумладан мутахассис врач томонидан ёрдам кўрсатиш, лозим бўлса, беморларни касалхонага етказишни таъминлашдан иборат. Бундан ташқари, Т.т.ё. хизмати кўзи ёрийдиган аёлларни ёки уйида кўзи ёриганларни врач талабига кўра даволаш муассасаларига олиб боради. Т.т.ё. ходимларини чақириш учун ягона телефон индекси (03) жорий этилган. Т.т.ё. станциялари ходимлари меҳнатга қобилиятсизлик варақалари, судтиббий эксперти хулосалари, шунингдек, беморларга ё уларнинг қариндошларига ёзма маълумотнома бериш ҳуқуқига эга эмас. Қишлоқ жойларида куннинг истаган пайтида Т.т.ё. кўрсатиш врачлар ва ўрта тиббиёт ходимлари зиммасига юкланган. Олис ва бориш қийин бўлган жойларга санитария авиацияси воситалари билан шошилинч тиббий ёрдам кўрсатилади. Т.т.ё. машиналари радиолаштирилган бўлиб, икки томонлама телефон алоқаси билан таъминланган, нафас ва наркоз бериш аппаратлари, кислород ингаляторлар, электрокардиограф ва б. зарурий асбоблар билан жиҳозланган. Йирик шаҳарлар, жумладан Тошкентда ҳам ихтисослаштирилган махсус реанимацион, кардиологик, неврологик, токсикологик, педиатрия, интенсив терапия бригадалари ва б. ташкил этилган. Бу уйда ва йўлда кета туриб ихтисослаштирилган тиббий ёрдам кўрсатишга имкон беради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.