Tezliklar qutisi
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 214-b. — ziyouz.com
Tezliklar qutisi - mexanizmlarda yetakçi valning ailanişlar soni (tezligi) özgarmagani holda yetaklanuvçi valning ailanişlar sonini poğonali tarzda özgartirib beradigan mexanizm. Işi yetakçi val bilan yetaklanuvçi val orasidagi uzatiş nisbatini şesternyalar (tişli ğildiraklar) yordamida özgartirişga asoslangan. Şuning uçun T.q. uzatmalar qutisi deb ham ataladi. T.q. alohida korpus (kugi) yoki boşqa mexanizmlar bilan bir umumiy korpusga joylaştirilgan tişli uzatmalardan iborat. Metall kesiş stanoklarida, avtomobil va b. transport vositalarida işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЕЗЛИКЛАР ҚУТИСИ - механизмларда етакчи валнинг аиланишлар сони (тезлиги) ўзгармагани ҳолда етакланувчи валнинг аиланишлар сонини поғонали тарзда ўзгартириб берадиган механизм. Иши етакчи вал билан етакланувчи вал орасидаги узатиш нисбатини шестернялар (тишли ғилдираклар) ёрдамида ўзгартиришга асосланган. Шунинг учун Т.қ. узатмалар қутиси деб ҳам аталади. Т.қ. алоҳида корпус (куги) ёки бошқа механизмлар билан бир умумий корпусга жойлаштирилган тишли узатмалардан иборат. Металл кесиш станокларида, автомобиль ва б. транспорт воситаларида ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.