Tibbiy mehnat ekspertiza komissiyasi
Manba: ÖzME, Qöşimça (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 74-b. — ziyouz.com
Tibbiy mehnat ekspertiza komissiyasi (TMEK) (Özbekistonda) — nogironlik, uning sabablari va darajasini, doimiy yoki uzoq muddat mehnat qobiliyatini yöqotganlikni hamda kasallik, anatomik nuq-son va b. natijasida mshnat qobiliyati pasayganligini aniqlaydigan komissiya.
Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qiliş vazirligida tibbiy-mehnat ekspertiza inspeksiyasi, Qoraqalpoğiston Respublikasi, viloyatlar va Toşkent ş. Markaziy tibbiy-mehnat eks-pertiza komissiyalari, tuman, tumanlararo, şahar va ixtisoslaştirilgan boşlanğiç TMEK bölimlaridan taşkil topgan. TMEK faoliyati Özbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994 y. 24 noyabrdagi 317-sonli qarori bilan tasdiqtangan Nizomga muvofiq boşqarib turiladi.
Fuqarolarni TMEK ning körigidan ötkaziş tegişli davolaş muas-sasasining yöllanmasi böyiça yaşaş joyida yoki biriktirilgan davolaş-profilaktika muassasasida amalga oşiriladi. Tibbiy tekşirişga 16 va undan katta yoşdagi fuqarolar. ularda pasport yoki şaxsini tasdiqlovçi boşqa hujjat, davolaş muassasasining yöllanmasi (88-şakl). kasallik tarixidan köçirma, mehnat turi va şaroitlari haqidagi ma'lumotlar bölgan taqdirda qabul qilinadi.
TMEK nogironlarni 6 oyda bir. ayrim hollarda ikki yilda bir marta qayta körikdan ögkazadi. TMEK körikdan ötkazayotgan şaxslarning kasallik taşhisini aniqlaş va salomatligini tiklaş uçun ularni davolaş muassasalariga yuboriş, rasmiylaştirilgan hujjatlar şubha tugdirganda maslahat oliş maqsadida Özbekiston nogironlarni tibbiy-ijtimoiy va kasb böyiça soğlomlaştiriş milliy markaziga yuboriş huquqiga ega. Şuningdek, işga joylaştirişning TMEK tavsiyanomalariga muvofiqgigini haç tekşiradi. TMEK xulosasi asosida nogironligi aniqtangan kişilarga davlat qonuniga muvofiq nafaqa tayinlanadi.
Özbekistonda 115 boşlanğiç, 27 markaziy va 38 ta ixtisoslaştirilgan TMEK mavjud (2005).
Nosir Muhammadjonov
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТИББИЙ МЕҲНАТ ЭКСПЕРТИЗА КОМИССИЯСИ (ТМЭК) (Ўзбекистонда) — ногиронлик, унинг сабаблари ва даражасини, доимий ёки узоқ муддат меҳнат қобилиятини йўқотганликни ҳамда касаллик, анатомик нуқ-сон ва б. натижасида мсҳнат қобилияти пасайганлигини аниқлайдиган комиссия.
Меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирлигида тиббий-меҳнат экспертиза инспекцияси, Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент ш. Марказий тиббий-меҳнат экс-пертиза комиссиялари, туман, туманлараро, шаҳар ва ихтисослаштирилган бошланғич ТМЭК бўлимларидан ташкил топган. ТМЭК фаолияти Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1994 й. 24 ноябрдаги 317-сонли қарори билан тасдиқтанган Низомга мувофиқ бошқариб турилади.
Фуқароларни ТМЭК нинг кўригидан ўтказиш тегишли даволаш муас-сасасининг йўлланмаси бўйича яшаш жойида ёки бириктирилган даволаш-профилактика муассасасида амалга оширилади. Тиббий текширишга 16 ва ундан катта ёшдаги фуқаролар. уларда паспорт ёки шахсини тасдиқловчи бошқа ҳужжат, даволаш муассасасининг йўлланмаси (88-шакл). касаллик тарихидан кўчирма, меҳнат тури ва шароитлари ҳақидаги маълумотлар бўлган тақдирда қабул қилинади.
ТМЭК ногиронларни 6 ойда бир. айрим ҳолларда икки йилда бир марта қайта кўрикдан ўгказади. ТМЭК кўрикдан ўтказаётган шахсларнинг касаллик ташҳисини аниқлаш ва саломатлигини тиклаш учун уларни даволаш муассасаларига юбориш, расмийлаштирилган ҳужжатлар шубҳа тугдирганда маслаҳат олиш мақсадида Ўзбекистон ногиронларни тиббий-ижтимоий ва касб бўйича соғломлаштириш миллий марказига юбориш ҳуқуқига эга. Шунингдек, ишга жойлаштиришнинг ТМЭК тавсияномаларига мувофиқгигини ҳач текширади. ТМЭК хулосаси асосида ногиронлиги аниқтанган кишиларга давлат қонунига мувофиқ нафақа тайинланади.
Ўзбекистонда 115 бошланғич, 27 марказий ва 38 та ихтисослаштирилган ТМЭК мавжуд (2005).
Носир Муҳаммаджонов
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.