Tibbiy tiklaniş va fizioterapiya ilmiy tadqiqot instituti
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 364–365-b. — ziyouz.com
Tibbiy tiklaniş va fizioterapiya ilmiy tadqiqot instituti TIBBIY TIKLANIŞ VA FIZIOTERAPIYA ILMIY TADQIQOT INSTITUTI, Özbekiston Respublikasi Soğliqni saqlaş vazirligining Tibbiy tiklaniş va fizioterapiya ilmiy tadqiqot instituti — UzR dagi ilmiy taşkiliymetodik va konsultativ markaz. 1919 y. Toşkent ş.da taşkil etilgan. Dastlab kurortologiya va fizioterapiya inti deb nomlangan. Int kurort manbalari va yangi fizik omillardan davo va profilaktika maqsadida foydalaniş, ularni örganiş hamda şu sohada ilmiy, amaliy mutaxassislar tayyorlaşda yetakçi ilmiy muassasa hisoblanadi. 1925 y.dan ölkaga xos kasalliklarni fizik usullar bilan davolaş ustida iş olib borib, Urta Osiyo hududida kurort iklimli joylar, mineral suvlar, şifobaxş balçiq va b. ni örgana boşladi. 1932 y. kurortologiya bölimi oçildi, şundan buyen 100 dan ortiq mineral suv va şifobaxş balçiq manbai va iqlimi kurortbop joylar örganilgan va kurortsanatoriy (Çortoq, Toşkent mineral suvi, Çimyon, Polvontoş va h.k.) hamda dam oliş uylari (Şohimardon, Oqtoş, Çimyon, Sitorai Mohi Xosa, Şaxand, Miroqi, Vandob) taşkil etilgan. Intda bemorlar soğliğini tiklaşga qaratilgan usullar amaliyotga tadbiq etilmoqda. Intda 8 ilmiy bölim, lab., vivariy, kutubxona va muzey mavjud; ilmiy xodimlar orasida 6 fan dri va 17 fan nomzodi bor (2004). 160 öringa möljallangan bölimlar (kardiologiya, artrologiya, nevrologiya, gastroenterologiya, ginekologiya, umumiy terapiya, fizioterapiya, va b.) da kattalar va bolalar öz soğliğini tiklaydilar. Intda gipertoniya va yurakning işemik kasalliklari hamda reproduktiv yoşdagi ayol va erkaklar soğliğini tiklaş markazlari işlab turibdi. Int xodimlaridan 12 fan dri va 89 fan nomzodi yetişib çiqdi, 46 ilmiy işlar töplami, 50 monografiya, 142 metodik qöllanmalar naşr etildi. 1990 y.da Termiz ş.da int filiali oçildi. Int faoliyati Yo. K. Möminov, Z.A. Dolimov, R. A. Katsenoviç, N. Majidov, K. Y. Yöldoşev va b. olimlarning nomlari bilan boğliq.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТИББИЙ ТИКЛАНИШ ВА ФИЗИОТЕРАПИЯ ИЛМИЙ ТАДҚИҚОТ ИНСТИТУТИ, Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг Тиббий тикланиш ва физиотерапия илмий тадқиқот институти — УзР даги илмий ташкилийметодик ва консультатив марказ. 1919 й. Тошкент ш.да ташкил этилган. Дастлаб курортология ва физиотерапия инти деб номланган. Инт курорт манбалари ва янги физик омиллардан даво ва профилактика мақсадида фойдаланиш, уларни ўрганиш ҳамда шу соҳада илмий, амалий мутахассислар тайёрлашда етакчи илмий муассаса ҳисобланади. 1925 й.дан ўлкага хос касалликларни физик усуллар билан даволаш устида иш олиб бориб, Урта Осиё ҳудудида курорт иклимли жойлар, минерал сувлар, шифобахш балчиқ ва б. ни ўргана бошлади. 1932 й. курортология бўлими очилди, шундан буен 100 дан ортиқ минерал сув ва шифобахш балчиқ манбаи ва иқлими курортбоп жойлар ўрганилган ва курортсанаторий (Чортоқ, Тошкент минерал суви, Чимён, Полвонтош ва ҳ.к.) ҳамда дам олиш уйлари (Шоҳимардон, Оқтош, Чимён, Ситораи Моҳи Хоса, Шаханд, Мироқи, Вандоб) ташкил этилган. Интда беморлар соғлиғини тиклашга қаратилган усуллар амалиётга тадбиқ этилмоқда. Интда 8 илмий бўлим, лаб., виварий, кутубхона ва музей мавжуд; илмий ходимлар орасида 6 фан дри ва 17 фан номзоди бор (2004). 160 ўринга мўлжалланган бўлимлар (кардиология, артрология, неврология, гастроэнтерология, гинекология, умумий терапия, физиотерапия, ва б.) да катталар ва болалар ўз соғлиғини тиклайдилар. Интда гипертония ва юракнинг ишемик касалликлари ҳамда репродуктив ёшдаги аёл ва эркаклар соғлиғини тиклаш марказлари ишлаб турибди. Инт ходимларидан 12 фан дри ва 89 фан номзоди етишиб чиқди, 46 илмий ишлар тўплами, 50 монография, 142 методик қўлланмалар нашр этилди. 1990 й.да Термиз ш.да инт филиали очилди. Инт фаолияти Ё. К. Мўминов, З.А. Долимов, Р. А. Каценович, Н. Мажидов, К. Й. Йўлдошев ва б. олимларнинг номлари билан боғлиқ.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.