Tibbiyot genetikasi
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 362-b. — ziyouz.com
Tibbiyot genetikasi - odam genetikasining bir bölimi. Irsiy kasalliklar, ularni aniklaş, davolaş va oldini oliş usullarini örganadi. T.g. irsiy kasalliklarni örganişda odam genetikasining hamma usullari (geneologik, biokimyoviy, immunologik usullar va egizaklar usuli)dan foydalanadi. 20-a.ning 60-y.larida sitogenetik tadqiqot usullari va biokimyoviy testlar katta ahamiyat kasb etdi. Irsiy kasalliklar jinsiy hujayralarning xromosomalaridagi özgarişlarga boğliq ekanligi aniqlandi. Mac, xromosomalar soni yoki strukturasining özgarişi bir qança kasalliklar (Daun kasalligi va b.) ga sabab böladi.
Irsiy kasalliklarning yuzaga çiqişçiqmasligi köpinça muhit omillariga boğliq. Şuning uçun T.g.ning vazifasi irsiy kasalliklarga moyillik tuğdiradigan muhit şaroitlarini aniklab, tegişli çoratadbirlarni işlab çiqişni ham öz içiga oladi. T.g.ning rivojlanişida erişilgan yutuklar tufayli bir qança irsiy kasalliklarning oldini oliş va davolaş mumkin bölib qoldi. T.g. nuqtai nazaridan konsultatsiya ötkazib, mazkur kasallik bilan ogrigan yoki naslida şunday bemor bor kişilardan kasal farzand tuğiliş xavfi boryöqligini oldindan aytib beriş — irsiy kasalliklarning oldini olişda eng muhimi hisoblanadi (q. Tibbiyotgenetika konsultatsiyasi).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТИББИЁТ ГЕНЕТИКАСИ - одам генетикасининг бир бўлими. Ирсий касалликлар, уларни аниклаш, даволаш ва олдини олиш усулларини ўрганади. Т.г. ирсий касалликларни ўрганишда одам генетикасининг ҳамма усуллари (генеологик, биокимёвий, иммунологик усуллар ва эгизаклар усули)дан фойдаланади. 20-а.нинг 60-й.ларида цитогенетик тадқиқот усуллари ва биокимёвий тестлар катта аҳамият касб этди. Ирсий касалликлар жинсий ҳужайраларнинг хромосомаларидаги ўзгаришларга боғлиқ эканлиги аниқланди. Mac, хромосомалар сони ёки структурасининг ўзгариши бир қанча касалликлар (Даун касаллиги ва б.) га сабаб бўлади.
Ирсий касалликларнинг юзага чиқишчиқмаслиги кўпинча муҳит омилларига боғлиқ. Шунинг учун Т.г.нинг вазифаси ирсий касалликларга мойиллик туғдирадиган муҳит шароитларини аниклаб, тегишли чоратадбирларни ишлаб чиқишни ҳам ўз ичига олади. Т.г.нинг ривожланишида эришилган ютуклар туфайли бир қанча ирсий касалликларнинг олдини олиш ва даволаш мумкин бўлиб қолди. Т.г. нуқтаи назаридан консультация ўтказиб, мазкур касаллик билан огриган ёки наслида шундай бемор бор кишилардан касал фарзанд туғилиш хавфи борйўқлигини олдиндан айтиб бериш — ирсий касалликларнинг олдини олишда энг муҳими ҳисобланади (қ. Тиббиётгенетика консультацияси).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.