Tibetlar
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 368-b. — ziyouz.com
Tibetlar TIBETLAR, tibetliklar (özlarini — pyoba deb ataydilar) — xalq, Tibetnnş: asosiy tub aholisi. T.ning deyarli barçasi XXR (Tibet avtonom rni, Gansu, Sinxay, Siçuan, Yunnan viloyatlari) da, bir qismi Hindiston, Nepal, Butanda yaşaydi. Umumiy soni 4,83 mln. kişi (1990-y.lar örtalari). Tibet tilinşt turli şevalarida sözlaşadi. Dindorlari, asosan, buddaviylar. Mil. 7-a.ning 1yarmidan T. yozuvga ega. Qadimdan kitob bosib çiqariş (ksilografiya) mavjud. T.ning ajdodlari jun va syan qabilalari (mil. av. 2ming yillik oxiridan ma'lum) bölgan; syanlar T. etnogenezining asosiy negizini taşkil kilib, turli davrlarda xitoylar, turkiylar, saklar va b.ga mansub etnik guruxdarni öziga singdirgan. Maşğulot turiga qarab T. toğlik ötroq dehqonlar (T. ning yarmidan ortiği), yarimötroq dehqonçorvadorlar va köçmançiçorvadorlarga (asosan, yak, ot, qöy va eçkilar) bölinadi. Hunarmandçilik (kulolçilik, töqimaçilik, metallni qayta işlaş) taraqqiy etgan. T. orasida yakin vaktlargaça poliandriya va poliginiya saklanib qolgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТИБЕТЛАР, тибетликлар (ўзларини — пёба деб атайдилар) — халқ, Тибетннш: асосий туб аҳолиси. Т.нинг деярли барчаси ХХР (Тибет автоном рни, Ганьсу, Цинхай, Сичуань, Юньнань вилоятлари) да, бир қисми Ҳиндистон, Непал, Бутанда яшайди. Умумий сони 4,83 млн. киши (1990-й.лар ўрталари). Тибет тилиншт турли шеваларида сўзлашади. Диндорлари, асосан, буддавийлар. Мил. 7-а.нинг 1ярмидан Т. ёзувга эга. Қадимдан китоб босиб чиқариш (ксилография) мавжуд. Т.нинг аждодлари жун ва цян қабилалари (мил. ав. 2минг йиллик охиридан маълум) бўлган; цянлар Т. этногенезининг асосий негизини ташкил килиб, турли даврларда хитойлар, туркийлар, саклар ва б.га мансуб этник гурухдарни ўзига сингдирган. Машғулот турига қараб Т. тоғлик ўтроқ деҳқонлар (Т. нинг ярмидан ортиғи), яримўтроқ деҳқончорвадорлар ва кўчманчичорвадорларга (асосан, як, от, қўй ва эчкилар) бўлинади. Ҳунармандчилик (кулолчилик, тўқимачилик, металлни қайта ишлаш) тараққий этган. Т. орасида якин вактларгача полиандрия ва полигиния сакланиб қолган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.