Tijorat banki
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 373–374-b. — ziyouz.com
Tijorat banki - korxonalar, taşkilotlar, fuqarolarga universal bank xizmatlari (hisobkitob, tölov operatsiyalari, qöyilmalarni jalb etiş, omonatlarni saqlaş, ssudalar beriş, şuningdek, qimmatli qoğozlar bozoridagi operatsiyalar) körsatadigan yirik kredit muassasasi. T.b. bank harakatlarini amalga oşiriş uçun pul mablaglarini, asosan, qöyilmalar (omonatlar), banklararo kreditlar, öz aksiya va obligatsiyalarini çiqariş xdgsobiga şakllantiradi. Özbekistonda dastlabki tijorat banklari Rossiya Örta Osiyoni bosib olganidan keyin, 19-a. oxirlarida rus kapitali iştirokida paydo bölgan va 1917 y.dagi Oktyabr töntarişiga qadar faoliyat körsatgan. 20-a.ning 90-y.lari boşidan, mustaqillikdan keyin respublikada T.b.lari kayta paydo böldi.
Özbekistonda Markaziy bank T.b. faoliyati uçun litsenziya beradi va uning işini nazorat qiladi. T.b. lari mulkçilikning turli şakllari asosida davlat iştirokidagi, davlataksiyadorlik, oçiq va yopiq aksiyadorlik jamiyatlari tarzida taşkil etilgan. Respublika hududida 33 ta T.b., faoliyat körsatadi (2003). Ulardan 2 tasi davlat banki, 3 tasi davlataksiyadorlik T.b. 12 tasi xususiy bank, 4 tasi çet el kapital iştirokidagi banklar va 1 tasi şö'ba bankdir. Mazkur banklarning respublika hududida faoliyat körsatayotgan 800 dan ortik, filiallari va 690 dan ortiq minibanklari bor. Respublikada 7 çet el T.b.lari, 4 xalqaro moliya taşkilotlarining vakolatxonalari faoliyat körsatadi. T.b.i faoliyati Özbekiston Respublikasining «Banklar va bank faoliyati töğrisida» (1996, 25apr.) qonuniga muvofiq tartibga solinadi.
Fayzulla Mullajonov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТИЖОРАТ БАНКИ - корхоналар, ташкилотлар, фуқароларга универсал банк хизматлари (ҳисобкитоб, тўлов операциялари, қўйилмаларни жалб этиш, омонатларни сақлаш, ссудалар бериш, шунингдек, қимматли қоғозлар бозоридаги операциялар) кўрсатадиган йирик кредит муассасаси. Т.б. банк ҳаракатларини амалга ошириш учун пул маблагларини, асосан, қўйилмалар (омонатлар), банклараро кредитлар, ўз акция ва облигацияларини чиқариш хдгсобига шакллантиради. Ўзбекистонда дастлабки тижорат банклари Россия Ўрта Осиёни босиб олганидан кейин, 19-а. охирларида рус капитали иштирокида пайдо бўлган ва 1917 й.даги Октябрь тўнтаришига қадар фаолият кўрсатган. 20-а.нинг 90-й.лари бошидан, мустақилликдан кейин республикада Т.б.лари кайта пайдо бўлди.
Ўзбекистонда Марказий банк Т.б. фаолияти учун лицензия беради ва унинг ишини назорат қилади. Т.б. лари мулкчиликнинг турли шакллари асосида давлат иштирокидаги, давлатакциядорлик, очиқ ва ёпиқ акциядорлик жамиятлари тарзида ташкил этилган. Республика ҳудудида 33 та Т.б., фаолият кўрсатади (2003). Улардан 2 таси давлат банки, 3 таси давлатакциядорлик Т.б. 12 таси хусусий банк, 4 таси чет эл капитал иштирокидаги банклар ва 1 таси шўъба банкдир. Мазкур банкларнинг республика ҳудудида фаолият кўрсатаётган 800 дан ортик, филиаллари ва 690 дан ортиқ минибанклари бор. Республикада 7 чет эл Т.б.лари, 4 халқаро молия ташкилотларининг ваколатхоналари фаолият кўрсатади. Т.б.и фаолияти Ўзбекистон Республикасининг «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида» (1996, 25апр.) қонунига мувофиқ тартибга солинади.
Файзулла Муллажонов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.