Tikanli baliqlar
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 376-b. — ziyouz.com
Tikanli baliqlar (Gasterosteidae) — tikansimon baliqlar turkumi oilasi. 5 uruği, 10 ga yaqin turi bor. Atlantika, Tinç okean va Şim. muz okeani havzalariga mansub dengiz va çuçuk suvlarda tarqalgan. Tanasining uz. 3— 20 sm. Orqasida 3— 16, qorin tomonida bitta tikan böladi (nomi şundan). T.b. 3— 4 yil yaşaydi, 1 yilda voyaga yetadi. Bahor va yozda uvildiriq taşlaydi. 60— 400 tagaça tuxum qöyadi. T.b.ning nasl tögrisida ğamxörligi murakkab rituaddan iborat: erkagi ösimlik parçalaridan uya qurib, uyaga tuxum qöyadigan bir neça urğoçisini haydab kiradi; tuxumlari va tuxumdan çiqqan baliqçalarni qöriqlaydi. T.b. mayda qisqiçbaqasimonlar, haşarotlarning liçinkalari, boşqa baliqlarning uvildiriq va çavoqlari bilan oziqlanib, baliqçilikka qisman zarar yetkazadi. Xöjalik ahamiyati kam, faqat 3 ignali T.b. ovlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТИКАНЛИ БАЛИҚЛАР (Gasterosteidae) — тикансимон балиқлар туркуми оиласи. 5 уруғи, 10 га яқин тури бор. Атлантика, Тинч океан ва Шим. муз океани ҳавзаларига мансуб денгиз ва чучук сувларда тарқалган. Танасининг уз. 3— 20 см. Орқасида 3— 16, қорин томонида битта тикан бўлади (номи шундан). Т.б. 3— 4 йил яшайди, 1 йилда вояга етади. Баҳор ва ёзда увилдириқ ташлайди. 60— 400 тагача тухум қўяди. Т.б.нинг насл тўгрисида ғамхўрлиги мураккаб ритуаддан иборат: эркаги ўсимлик парчаларидан уя қуриб, уяга тухум қўядиган бир неча урғочисини ҳайдаб киради; тухумлари ва тухумдан чиққан балиқчаларни қўриқлайди. Т.б. майда қисқичбақасимонлар, ҳашаротларнинг личинкалари, бошқа балиқларнинг увилдириқ ва чавоқлари билан озиқланиб, балиқчиликка қисман зарар етказади. Хўжалик аҳамияти кам, фақат 3 игнали Т.б. овланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.