Tikuv maşinasi
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 376–377-b. — ziyouz.com
Tikuv maşinasi — kiyimkeçak tikiş, buyumlarni bezaş (çoklar hosil qilib naqş tuşiriş), ularni qaviş va b. maqsadlarda işlatiladigan maşina. T.m.ni birinçi marta 1755 y.da ingliz ixtiroçisi Ç.F. Veyzental ixtiro qilgan. Nemis ixtiroçisi I. M. Zinger T.m.ni takomillaştirdi (1851), şundan söng sanoatda keng qöllanila boşladi. T.m. çoklaydigan, tugma qadaydigan, tepçiydigan (köklaydigan) va h.k., qölda, oyoqda va elektr bilan harakatlanadigan, mokili va mokisiz, bir va köp ignali xillarga bölinadi. Işlaş prinsipiga qarab, universal (turli operatsiyalarni bajaradigan) va maxsus (bitta operatsiyani bajaradigan) T.m. böladi (mas., tugma kadaş maşinasi). Universal T.m.ning eng köp tarqalgani bir ignali, mokili çoklovçi maşinadir. Bular sanoat va uyrözğorda keng işlatiladi. Köp ignali T.m.lari içida ikki ignalisi köproq qöllaniladi. Çoklarni payvandlab va yelimlab biriktiruvçi T.m.lari ham bor. T.m.dan tikuvçilik, trikotaj, poyabzal, galanteriya sanoati va uyrözğorda foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТИКУВ МАШИНАСИ — кийимкечак тикиш, буюмларни безаш (чоклар ҳосил қилиб нақш тушириш), уларни қавиш ва б. мақсадларда ишлатиладиган машина. Т.м.ни биринчи марта 1755 й.да инглиз ихтирочиси Ч.Ф. Вейзенталь ихтиро қилган. Немис ихтирочиси И. М. Зингер Т.м.ни такомиллаштирди (1851), шундан сўнг саноатда кенг қўлланила бошлади. Т.м. чоклайдиган, тугма қадайдиган, тепчийдиган (кўклайдиган) ва ҳ.к., қўлда, оёқда ва электр билан ҳаракатланадиган, мокили ва мокисиз, бир ва кўп игнали хилларга бўлинади. Ишлаш принципига қараб, универсал (турли операцияларни бажарадиган) ва махсус (битта операцияни бажарадиган) Т.м. бўлади (мас., тугма кадаш машинаси). Универсал Т.м.нинг энг кўп тарқалгани бир игнали, мокили чокловчи машинадир. Булар саноат ва уйрўзғорда кенг ишлатилади. Кўп игнали Т.м.лари ичида икки игналиси кўпроқ қўлланилади. Чокларни пайвандлаб ва елимлаб бириктирувчи Т.м.лари ҳам бор. Т.м.дан тикувчилик, трикотаж, пойабзал, галантерия саноати ва уйрўзғорда фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.