Tizimgul
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 374-b. — ziyouz.com
Tizimgul TIZIMGUL, dorivor tizimgul (Verbena offi cinalis L) — tizimguldoşlar oilasiga mansub köp yillik öt. Poyasi tik usadi, şoxlangan. Böyi 30—100 sm. Barglari tuxumsimon, çöziqnaştarsimon, yirik (4—8 sm), gullari mayda, oq, poya ustida rövaksimon töpgul hosil qiladi. Apr. dan sent. gaça gullaydi, mevasi iyundan pişa boşlaydi. T. Özbekistonning çöl va baland toğli qismidan taşqari hamma yerida uçraydi. U, ayniqsa, boğ, ekin orasi, ariq böylari va yöl yoqalarida köp ösadi. Tarkibida verbenalin va adenozin glikozidlari bor. Poya va barglaridan tayyorlangan qaynatma xalq tabobatida turli xil şişlar va teri kasalliklarini davolaşda işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТИЗИМГУЛ, доривор тизимгул (Verbena offi cinalis L) — тизимгулдошлар оиласига мансуб кўп йиллик ўт. Пояси тик усади, шохланган. Бўйи 30—100 см. Барглари тухумсимон, чўзиқнаштарсимон, йирик (4—8 см), гуллари майда, оқ, поя устида рўваксимон тўпгул ҳосил қилади. Апр. дан сент. гача гуллайди, меваси июндан пиша бошлайди. Т. Ўзбекистоннинг чўл ва баланд тоғли қисмидан ташқари ҳамма ерида учрайди. У, айниқса, боғ, экин ораси, ариқ бўйлари ва йўл ёқаларида кўп ўсади. Таркибида вербеналин ва аденозин гликозидлари бор. Поя ва баргларидан тайёрланган қайнатма халқ табобатида турли хил шишлар ва тери касалликларини даволашда ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.