Tizimguldoşlar
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 374-b. — ziyouz.com
Tizimguldoşlar T I Z I M G U L D O Ş L A R , tizimgullilar (Verbenaceae) — ikki uruğpallalilar sinfiga mansub ösimliklar oilasi. Daraxt, buta va ötlardan iborat 90 turkumi va 2900 ga yaqin turi bor. Asosan, tropik va subtropik mintaqalarda tarqalgan. Özbekistonda 2 turkumga mansub 4 turi usadi. Poyasi 4 qirrali, barglari qaramaqarşi yoki halqasimon örnaşgan; yonbargsiz, gullari zigomorf, töpgulli barg qöltiği yoki poya uçida joylaşgan; gultojbarglari bir-biri bilan qöşilib, tubi nay, uçi esa ikkita lab hosil qiladi; çangçilari 4 ta, urugçisi bitta; tugunçasi ustki, 4 xonali; mevasi 4 ga bölinadigan danak. Dorivor, efir moyli, ziravor, qimmatbaho yoğoç beradigan va oziq-ovqat (sabzavot) sifatida işlatiladigan turlari bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
Т И З И М Г У Л Д О Ш Л А Р , тизимгуллилар (Verbenaceae) — икки уруғпаллалилар синфига мансуб ўсимликлар оиласи. Дарахт, бута ва ўтлардан иборат 90 туркуми ва 2900 га яқин тури бор. Асосан, тропик ва субтропик минтақаларда тарқалган. Ўзбекистонда 2 туркумга мансуб 4 тури усади. Пояси 4 қиррали, барглари қарамақарши ёки ҳалқасимон ўрнашган; ёнбаргсиз, гуллари зигоморф, тўпгулли барг қўлтиғи ёки поя учида жойлашган; гултожбарглари бир-бири билан қўшилиб, туби най, учи эса иккита лаб ҳосил қилади; чангчилари 4 та, уругчиси битта; тугунчаси устки, 4 хонали; меваси 4 га бўлинадиган данак. Доривор, эфир мойли, зиравор, қимматбаҳо ёғоч берадиган ва озиқ-овқат (сабзавот) сифатида ишлатиладиган турлари бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.