Tobulği
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 431-b. — ziyouz.com
Tobulği TOBULĞI, tubulğa (Spiraea L.) — ra'noguldoşlarga mansub butalar turkumi. Şim. yarim şarda 100 dan ortiq turi ösadi. Böyi 0,15—2,5 m ça. Şoxşabbasi ğuj, barg çiqargandan söng mayiyunda gullaydi, guli oq yoki oç puşti, töpguli şoda yoki rövaksimon. Mevasi olmasimon, Yoruğsevar, qurğoqçilikka va sovuqqa çidamli, tuproq tanlamaydi. Uruğidan, ildiz va yer ustki baçkilaridan köpayadi. T. çöl va örmonlarda köp uçraydi. Özbekistonning toğli mintaqalarida yapon T.si (S.japonica L. Ş.), örtança T. (S. media Schmid.), dalaçoybarg T. (S. hupericifaolia L.), tukdor T. (S. piosa Franch.) turlari ösadi. T.ning ba'zi turlari jarliklar va tog yonbağirlarini mustahkamlaşda ekiladi. T. juda köp va çiroyli gullagani sabablitolbargT. (S. salicifolia) turi qimmatli manzarali ösimlik hisoblanadi. Toğli yon bağirlardagi arçazor, butazorlarda, dare böylarida ösadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТОБУЛҒИ, тубулға (Spiraea L.) — раъногулдошларга мансуб буталар туркуми. Шим. ярим шарда 100 дан ортиқ тури ўсади. Бўйи 0,15—2,5 м ча. Шохшаббаси ғуж, барг чиқаргандан сўнг майиюнда гуллайди, гули оқ ёки оч пушти, тўпгули шода ёки рўваксимон. Меваси олмасимон, Ёруғсевар, қурғоқчиликка ва совуққа чидамли, тупроқ танламайди. Уруғидан, илдиз ва ер устки бачкиларидан кўпаяди. Т. чўл ва ўрмонларда кўп учрайди. Ўзбекистоннинг тоғли минтақаларида япон Т.си (S.japonica L. Ш.), ўртанча Т. (S. media Schmid.), далачойбарг Т. (S. hupericifaolia L.), тукдор Т. (S. piosa Franch.) турлари ўсади. Т.нинг баъзи турлари жарликлар ва тог ёнбағирларини мустаҳкамлашда экилади. Т. жуда кўп ва чиройли гуллагани сабаблитолбаргТ. (S. salicifolia) тури қимматли манзарали ўсимлик ҳисобланади. Тоғли ён бағирлардаги арчазор, бутазорларда, даре бўйларида ўсади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.