Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Toğjambil

    Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 609-b. — ziyouz.com

    Toğjambil (Thymus L.) labguldoşlarga mansub köp yillik ösimliklar turkumi. Özbekistonda 3 turi: Zarafşon T.i (T. zeravshanicus Yuok.) va soxta T. (T. insertus), oddiy T. (T. vulgarus) uçraydi. Zarafşon T.i Toşkent, Samarqand viloyatlarida, soxta T. faqat Farğona toğlarining örta va yuqori qismidagi toşloq yerlarda ösadi. Serşox, past böyli (5— 10 sm), örmalab ösuvçi çala butaça. Barglari oddiy, mayda, teskari tuxumsimon, yoki çöziq, qaramaqarşi joylaşgan. Guli mayda, puşti va qizğiş, xuşböy, töpgul hosil qiladi. Iyun—sent. oylarida gullab uruğlaydi. Mevasi kosaçabarglari bilan qöşilib ösgan 4 ta yonğoqça. T. efir moyli va şirali ösimlik hisoblanib, tabobatda işlatiladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ТОҒЖАМБИЛ (Thymus L.) лабгулдошларга мансуб кўп йиллик ўсимликлар туркуми. Ўзбекистонда 3 тури: Зарафшон Т.и (Т. zeravshanicus Юок.) ва сохта Т. (Т. insertus), оддий Т. (Т. vulgarus) учрайди. Зарафшон Т.и Тошкент, Самарқанд вилоятларида, сохта Т. фақат Фарғона тоғларининг ўрта ва юқори қисмидаги тошлоқ ерларда ўсади. Сершох, паст бўйли (5— 10 см), ўрмалаб ўсувчи чала бутача. Барглари оддий, майда, тескари тухумсимон, ёки чўзиқ, қарамақарши жойлашган. Гули майда, пушти ва қизғиш, хушбўй, тўпгул ҳосил қилади. Июнь—сент. ойларида гуллаб уруғлайди. Меваси косачабарглари билан қўшилиб ўсган 4 та ёнғоқча. Т. эфир мойли ва ширали ўсимлик ҳисобланиб, табобатда ишлатилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.