Toğtepak
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 613-b. — ziyouz.com
Toğtepak TOĞTEPAK, ansol (Populus tremula) — toldoşlar oilasiga mansub barg tökuvçi terak turi. Ğarbiy Yevropa, Şarqiy Osiyo, Şim. Afrika (Jazoir) da tarqalgan. Örta Osiyoda Ğarbiy Tyanşan, Ğarbiy Pomir-Olay toğlarining toşli va şağalli tuproqlarida, toğ vodiylarida ösadi. Bal. 35 m, diametri 1 m ga boradi. Şoxşabbasi uzun, qalin, yaşil, Barglari tuxumsimon, kulrangyaşil. Barg yozgunga qadar gullaydi, hamma teraklar kabi ikki uyli. Mevasi kösak, yozda yetiladi. Ildizi mustahkam, sovuqqa qurğoqçilikka çidamli, yoruğsevar. Tönkasidan yoki ildizidan ösib çiqqan novdalari, baçkilari va uruğidan, qalamçasidan köpayadi. T. tez usadi (40 yoşli daraxtining bal. 20 m gaça) boradi. 80—90-y.gaça yaşaydi. Yoğoçi gugurt va sellyuloza, turli buyumlar tayyorlaşda işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
TOҒTEPAK, ансол (Populus tremula) — толдошлар оиласига мансуб барг тўкувчи терак тури. Ғарбий Европа, Шарқий Осиё, Шим. Африка (Жазоир) да тарқалган. Ўрта Осиёда Ғарбий Тяньшан, Ғарбий Помир-Олай тоғларининг тошли ва шағалли тупроқларида, тоғ водийларида ўсади. Бал. 35 м, диаметри 1 м га боради. Шохшаббаси узун, қалин, яшил, Барглари тухумсимон, кулрангяшил. Барг ёзгунга қадар гуллайди, ҳамма тераклар каби икки уйли. Меваси кўсак, ёзда етилади. Илдизи мустаҳкам, совуққа қурғоқчиликка чидамли, ёруғсевар. Тўнкасидан ёки илдизидан ўсиб чиққан новдалари, бачкилари ва уруғидан, қаламчасидан кўпаяди. Т. тез усади (40 ёшли дарахтининг бал. 20 м гача) боради. 80—90-й.гача яшайди. Ёғочи гугурт ва целлюлоза, турли буюмлар тайёрлашда ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.