Tohirxon
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 617-b. — ziyouz.com
Tohirxon (taxm. 1533 y. vafot etgan) — Jöjixon avlodidan bölgan Katta juz xoni. Adik sultonning öğli, Jonibeknpng nabirasi. T. hokimiyati turli davrlarda Markaziy Qozoğiston, Yettisuv, Qirğiziston, Ili ölkasiga qadar yoyilgan. 1524 y. T. manğitlar tomonidan Daşti Qipçoqsan siqib çiqarilgan, öz navbatida, Yettisuv va Qirğizistondan möğullarni quvib yuborgan. 1526 y. T.ning markaziy hokimiyatni mustahkamlaş yölidagi siyosatidan norozi bölgan qozoqlar qözğolon kötarib uni tark etganlar. T. qirğizlar bilan qolgan va Qirğizistonda qalmoklarga qarşi Jatan qal'asini qurdirgan. 1529 y. uning hukmronligi ostida yana 20—30 ming qozoq bölgan. T.ning vorisi 1533 y.da manbalarda qayd etilgan Buydaşxon bölgan.
Ad.: Materiali po istorii kazaxskix xanstv XVXVIII vv., AlmaAta, 1969.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТОҲИРХОН (тахм. 1533 й. вафот этган) — Жўжихон авлодидан бўлган Катта жуз хони. Адик султоннинг ўғли, Жонибекнпнг набираси. Т. ҳокимияти турли даврларда Марказий Қозоғистон, Еттисув, Қирғизистон, Или ўлкасига қадар ёйилган. 1524 й. Т. манғитлар томонидан Дашти Қипчоқцан сиқиб чиқарилган, ўз навбатида, Еттисув ва Қирғизистондан мўғулларни қувиб юборган. 1526 й. Т.нинг марказий ҳокимиятни мустаҳкамлаш йўлидаги сиёсатидан норози бўлган қозоқлар қўзғолон кўтариб уни тарк этганлар. Т. қирғизлар билан қолган ва Қирғизистонда қалмокларга қарши Жатан қалъасини қурдирган. 1529 й. унинг ҳукмронлиги остида яна 20—30 минг қозоқ бўлган. Т.нинг вориси 1533 й.да манбаларда қайд этилган Буйдашхон бўлган.
Ад.: Материалы по истории казахских ханств XVXVIII вв., АлмаАта, 1969.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.