Tojikiston qöy zoti
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 456–457-b. — ziyouz.com
Tojikiston qöy zoti - yarim dağal jun beradigan dumbali qöy zoti. 1947—64 y.lar davomida Tojikiston qişloq xöjaligi i.t. intining Daganakiyik eksperimental xöjaligida akad. Ğ.A.Aliyev rahbarligida va qator çorvadorlar iştirokida hisori sovliklarini saraji qöçqorlari bilan çatiştiriş va olingan sarajihisori duragayi qöçqorlari bilan linkolnhisori duragayi sovliklarini çatiştirib çiqarilgan. Hisori qöyiga xos yiriklik, mustahkam konstitutsiya, erta yetiluvçanlik, yuqori göştdorlikyoğdorlik kabi qimmatli xöjalik belgilarini saqlab qoliş bilan birgalikda, qöylarda jun mahsulotini oşiriş va sifatini yaxşilaş kabi qöşimça körsatkiçlar ham öz ifodasini toptan. Qöçqorlarining tirik vazni 90—100 (ba'zan 140), sovliqlari 70—75 kg. Qöçqorlaridan 3,5—4,0, sovliklaridan 2,5—2,7 kg jun olinadi. Juni kokilsimon tuzilişga ega, sal tölqinsimon, yaltiroq, pişiqligi, qayişqoqligi va elastikligi bilan ajralib turadi. Kokillarining uzunligi qöçqorlarida 18— 21, sovliqlarida 15—16 sm. 65— 72% toza jun çiqadi. Serpuştligi 100 ona qöydan 100—110 qözi olinadi.
Bu zot qöylari, asosan, Tojikistonda va qisman Özbekistonda köpaytirib boqiladi. Özbekistonda mazkur zotdan dağal junli dumbali jaydari qöy zotlarini yaxşilaş uçun foydalaniladi.
Ad.: Vorobyev P.A., i dr., Ovsevodstvo, kozovodstvo i texnologiya proizvodstva şersti i myasa, M., 1989; Vasilyev N.A. i dr., Ovsevodstvo i texnologiya proizvodstva şersti i baranini, M., 1990.
Abdusattor Amirov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТОЖИКИСТОН ҚЎЙ ЗОТИ - ярим дағал жун берадиган думбали қўй зоти. 1947—64 й.лар давомида Тожикистон қишлоқ хўжалиги и.т. интининг Даганакийик экспериментал хўжалигида акад. Ғ.А.Алиев раҳбарлигида ва қатор чорвадорлар иштирокида ҳисори совликларини саражи қўчқорлари билан чатиштириш ва олинган саражиҳисори дурагайи қўчқорлари билан линкольнҳисори дурагайи совликларини чатиштириб чиқарилган. Ҳисори қўйига хос йириклик, мустаҳкам конституция, эрта етилувчанлик, юқори гўштдорликёғдорлик каби қимматли хўжалик белгиларини сақлаб қолиш билан биргаликда, қўйларда жун маҳсулотини ошириш ва сифатини яхшилаш каби қўшимча кўрсаткичлар ҳам ўз ифодасини топтан. Қўчқорларининг тирик вазни 90—100 (баъзан 140), совлиқлари 70—75 кг. Қўчқорларидан 3,5—4,0, совликларидан 2,5—2,7 кг жун олинади. Жуни кокилсимон тузилишга эга, сал тўлқинсимон, ялтироқ, пишиқлиги, қайишқоқлиги ва эластиклиги билан ажралиб туради. Кокилларининг узунлиги қўчқорларида 18— 21, совлиқларида 15—16 см. 65— 72% тоза жун чиқади. Серпуштлиги 100 она қўйдан 100—110 қўзи олинади.
Бу зот қўйлари, асосан, Тожикистонда ва қисман Ўзбекистонда кўпайтириб боқилади. Ўзбекистонда мазкур зотдан дағал жунли думбали жайдари қўй зотларини яхшилаш учун фойдаланилади.
Ад.: Воробьев П.А., и др., Овцеводство, козоводство и технология производства шерсти и мяса, М., 1989; Васильев Н.А. и др., Овцеводство и технология производства шерсти и баранины, М., 1990.
Абдусаттор Амиров.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.