Töldiruvçi
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 829-b. — ziyouz.com
Töldiruvçi (tilşunoslikda) — gapning ot yoki otlaşgan söz bn ifodalanadigan, harakatning obyekti bölgan predmetni körsatib, asosan kesimga boğlanadigan bölagi. U özi boğlangan söz (kesim)ga nisbatan grammatik tobe munosabatda böladi. Boşqaruvçi sözga boğlaniş xarakteriga köra, T. 2 xil böladi; vositasiz T. va vositali T. Vositasiz T. tuşum kelişigidagi söz bn ifodalanadi va harakat bevosita yönaltirilgan obyektni körsatadi, ötimli fe'l kesimga boğlanib, kimni? nimani? qayerni? söroklariga javob beradi. Qiyoslang: Vali akasini kördi. Tuşum kelişigi belgisiz ham qöllanişi mumkin; Karim kitob sotib oldi. Vositali T. jönaliş, çiqiş va örinpayt kelişiklaridagi sözlar yoki kömakçi olgan söz bn ifodalanib, harakatholat bevosita yönaltirilmagan obyektni anglatadi. Maye: Akamga şaxmat öyini yoqadi; Bizdan döstlarga salom deng; Karim ruçka bn yezdi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЎЛДИРУВЧИ (тилшуносликда) — гапнинг от ёки отлашган сўз бн ифодаланадиган, ҳаракатнинг объекти бўлган предметни кўрсатиб, асосан кесимга боғланадиган бўлаги. У ўзи боғланган сўз (кесим)га нисбатан грамматик тобе муносабатда бўлади. Бошқарувчи сўзга боғланиш характерига кўра, Т. 2 хил бўлади; воситасиз Т. ва воситали Т. Воситасиз Т. тушум келишигидаги сўз бн ифодаланади ва ҳаракат бевосита йўналтирилган объектни кўрсатади, ўтимли феъл кесимга боғланиб, кимни? нимани? қаерни? сўрокларига жавоб беради. Қиёсланг: Вали акасини кўрди. Тушум келишиги белгисиз ҳам қўлланиши мумкин; Карим китоб сотиб олди. Воситали Т. жўналиш, чиқиш ва ўринпайт келишикларидаги сўзлар ёки кўмакчи олган сўз бн ифодаланиб, ҳаракатҳолат бевосита йўналтирилмаган объектни англатади. Мае: Акамга шахмат ўйини ёқади; Биздан дўстларга салом денг; Карим ручка бн езди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.