Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Tomson

    Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 489-b. — ziyouz.com

    Tomson (Thomson) — otabola ingliz fiziklari. 1) Jozef Jon (1856.18.12, ÇitemXill, Mançester yaqinida — 1940.30.8, Kembrij) — ingliz fizigi, metallarning elektron nazariyasi asosçilaridan biri. London Qirollik jamiyati a'zosi (1884 y.dan) va prezidenti (1915— 1920). Mançesterdagi Ouene kollejini (1876) va Kembrij untining Triniti kollejini (1880) tugatgan. 1884-1919 y.larda Kembrij un-ti prof va Kavendiş lab. rahbari. 1897 y.da elektronna kaşf etib, uning zaryadini va massasini aniklagan. 1903 y.da atomning birinçi modelini taklif qilgan. Rentgen nurining uzluksiz spektrini tuşuntirib bergan. 1911 y.da parabolalar usulini işlab çiqqan, bu usul keyinçalik massspektrometriya sohasining yaratilişiga olib keldi. T. izotoplarni oçişda katta rol öynadi. Gazlardagi elektr razryadlarini örgandi. Nobel mukofoti laureati (1906). 2) Jorj Pajet (1892.3.5 Kembrij — 1975.10.9) — ingliz fizigi, London Qirollik jamiyati a'zosi (1930 y.dan). Kembrij untini tugatgan (1914). Ilmiy işlari atom va yadro fizikasi, kvant mexanika, aerodinamika va b.ga oid. Elektronlar difraksiyasi hodisasini kaşf etib (1926—27; amerikalik fizik L.Jermer (1896— 1971) va KJ.Devissontn mustaqil ravişda), ularning tölqin tabiatga ega ekanligini amalda isbot qilgan. Nobel mukofoti laureati (1937; K.J.Devisson bilan hamkorlikda).

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ТОМСОН (Thomson) — отабола инглиз физиклари. 1) Жозеф Жон (1856.18.12, ЧитемХилл, Манчестер яқинида — 1940.30.8, Кембриж) — инглиз физиги, металларнинг электрон назарияси асосчиларидан бири. Лондон Қироллик жамияти аъзоси (1884 й.дан) ва президенти (1915— 1920). Манчестердаги Оуэне коллежини (1876) ва Кембриж унтининг Тринити коллежини (1880) тугатган. 1884-1919 й.ларда Кембриж ун-ти проф ва Кавендиш лаб. раҳбари. 1897 й.да электронна кашф этиб, унинг зарядини ва массасини аниклаган. 1903 й.да атомнинг биринчи моделини таклиф қилган. Рентген нурининг узлуксиз спектрини тушунтириб берган. 1911 й.да параболалар усулини ишлаб чиққан, бу усул кейинчалик массспектрометрия соҳасининг яратилишига олиб келди. Т. изотопларни очишда катта роль ўйнади. Газлардаги электр разрядларини ўрганди. Нобель мукофоти лауреати (1906). 2) Жорж Пажет (1892.3.5 Кембриж — 1975.10.9) — инглиз физиги, Лондон Қироллик жамияти аъзоси (1930 й.дан). Кембриж унтини тугатган (1914). Илмий ишлари атом ва ядро физикаси, квант механика, аэродинамика ва б.га оид. Электронлар дифракцияси ҳодисасини кашф этиб (1926—27; америкалик физик Л.Жермер (1896— 1971) ва КЖ.Дэвиссонтн мустақил равишда), уларнинг тўлқин табиатга эга эканлигини амалда исбот қилган. Нобель мукофоти лауреати (1937; К.Ж.Девиссон билан ҳамкорликда).

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.