Tönga Turon
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 834-b. — ziyouz.com
Tönga Turon (xitoy yilnomalarida Tunlo Dulan, Yun Yuylyuy (Yun Uluğ)) — Turk xoqonligi hukmdori (588600). Işbara xoqon (581587)ning öğli, Bumin xoqonnivg evarasi. Uning davrida aşina xonadoni a'zolari örtasida içki kuraşlar avjga çiqqan bölsada, hukmdorligining oxirgi yillarida Xitoyga qarşi bir neça marotaba muvaffaqiyatli safar uyuştirilgan. Şuningdek, xokrnlik 2 qismga Ğarbiy va Şarqiy Turk xoqonligiga bölinib ketiş arafasida bölgan. Ayniqsa, Istami yabğuning öğli Tardu (Qoraçörin Turk) xoqon (576—603) xoqonlikning ğarbiy qismida yakka hokimlik örnatişga va Işbara xoqonning hukmdorligini tan olmaslikka harakat qiladi va birmunça muvaffaqiyatga erişadi.
Ad.: Gumilev L.N., Drevniye tyurki, M, 1967.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЎНГА ТУРОН (хитой йилномаларида Тунло Дулан, Юн Юйлюй (Йун Улуғ)) — Турк хоқонлиги ҳукмдори (588600). Ишбара хоқон (581587)нинг ўғли, Бумин хоқоннивг эвараси. Унинг даврида ашина хонадони аъзолари ўртасида ички курашлар авжга чиққан бўлсада, ҳукмдорлигининг охирги йилларида Хитойга қарши бир неча маротаба муваффақиятли сафар уюштирилган. Шунингдек, хокрнлик 2 қисмга Ғарбий ва Шарқий Турк хоқонлигига бўлиниб кетиш арафасида бўлган. Айниқса, Истами ябғунинг ўғли Тарду (Қорачўрин Турк) хоқон (576—603) хоқонликнинг ғарбий қисмида якка ҳокимлик ўрнатишга ва Ишбара хоқоннинг ҳукмдорлигини тан олмасликка ҳаракат қилади ва бирмунча муваффақиятга эришади.
Ад.: Гумилев Л.Н., Древние тюрки, М, 1967.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.