Töpçiboşi
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 838–839-b. — ziyouz.com
Töpçiboşi — harbiy lavozim. Örta Osiyo xonliklarida harbiy vazifalarni bajargan amaldor (asosan, artilleriya boşqaruvçisi). Buxoro amirligida 2 ta T. unvoni mavjud bölgan: biri töpçiboşiyi laşkar deb nomlangan bölib, Buxoro garnizonining boşliği vazifasini ado etgan, uni vaziri harb — harbiy vazir ham deb ataşgan, unga barça harbiy qismlarning sardorlari böysungan. Davlat qurolyaroğ ombori — töpxonaga mas'ul hisoblangan. Uşbu şaxs kutvol, bakovul, örağa kabi mansab egalari qatori hukmdor qabulida ba'zan ötiriş huquqiga ega bölgan. Ikkinçi T. Buxoro qal'asi (arki) komendanta hisoblangan, şu bois töpçiboşiyi darvozayi arki oli — «qal'a artilleriyasi sardori» deb yuritilgan, u öz mavqeiga köra, şiğavul, miroxurboşi, şixna (mirşab) kabi lavozimlar darajasida turgan.
Ad.Mirza Badi' divan, Madjmaalarkam, Vvedeniye, perevod, primeçaniya i prilojeniya A. B. Vildanovoy, M., 1981.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЎПЧИБОШИ — ҳарбий лавозим. Ўрта Осиё хонликларида ҳарбий вазифаларни бажарган амалдор (асосан, артиллерия бошқарувчиси). Бухоро амирлигида 2 та Т. унвони мавжуд бўлган: бири тўпчибошийи лашкар деб номланган бўлиб, Бухоро гарнизонининг бошлиғи вазифасини адо этган, уни вазири ҳарб — ҳарбий вазир ҳам деб аташган, унга барча ҳарбий қисмларнинг сардорлари бўйсунган. Давлат қуроляроғ омбори — тўпхонага масъул ҳисобланган. Ушбу шахс кутвол, баковул, ўраға каби мансаб эгалари қатори ҳукмдор қабулида баъзан ўтириш ҳуқуқига эга бўлган. Иккинчи Т. Бухоро қалъаси (арки) коменданта ҳисобланган, шу боис тўпчибошийи дарвозайи арки оли — «қалъа артиллерияси сардори» деб юритилган, у ўз мавқеига кўра, шиғавул, мирохурбоши, шихна (миршаб) каби лавозимлар даражасида турган.
Ад.Мирза Бади’ диван, Маджмааларкам, Введение, перевод, примечания и приложения А. Б. Вильдановой, М., 1981.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.