Tör
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 839-b. — ziyouz.com
Tör — 1) tabiiy yoki sun'iy tolalardan katakkatak közli yoki bejamdor qilib töqiladigan gazmol; tyul. Maxsus töquv maşinalarida 2 tizim ipdan töqiladigan silliq T. va gulli T. turi mavjud. T. ayollar köylagi, içki kiyimlar, çoyşab va b.ga uqa uçun, deraza pardalari şaklida işlab çiqariladi; ayollar (ayniqsa, kelinçaklar) yuziga tutadigan (köpinça T.dan tayyorlanadi) kiyim bölagi ham T. deb ataladi hamda turli mintaqalarda öziga xos tarzda kaştalar tikib turliça bezatiladi. Keng ma'noda — har qanday material (tola, sim va b.) dan katakkatak közli yoki bejamdor qilib tayyorlangan narsa, buyum. Mas., sim tör, çaçvon va b.; 2) baliq tutiladigan yoki quş ovlanadigan mayda katak közli buyum; matrap. Pişiq tolalardan töqiladi; 3) geodeziyada — joylarda yirik masştabli (1:2000, 1:5000 va b.) syomkalarni bajariş va muhandislikgeol. işlarini zarur ma'lumotlar bn ta'minlaş uçun tuziladigan çizma. Davlat geodezik tarmoği punktlari asosida triangulyatsiya va trilateratsiya usullarida tuziladi. Geografik informatsion sistema (GIS) da qududlarning T.lari tuziladi. T.lar kompyuterda dasturlaş uçun qulaylik tuğdiradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЎР — 1) табиий ёки сунъий толалардан катаккатак кўзли ёки бежамдор қилиб тўқиладиган газмол; тюль. Махсус тўқув машиналарида 2 тизим ипдан тўқиладиган силлиқ Т. ва гулли Т. тури мавжуд. Т. аёллар кўйлаги, ички кийимлар, чойшаб ва б.га уқа учун, дераза пардалари шаклида ишлаб чиқарилади; аёллар (айниқса, келинчаклар) юзига тутадиган (кўпинча Т.дан тайёрланади) кийим бўлаги ҳам Т. деб аталади ҳамда турли минтақаларда ўзига хос тарзда кашталар тикиб турлича безатилади. Кенг маънода — ҳар қандай материал (тола, сим ва б.) дан катаккатак кўзли ёки бежамдор қилиб тайёрланган нарса, буюм. Мас., сим тўр, чачвон ва б.; 2) балиқ тутиладиган ёки қуш овланадиган майда катак кўзли буюм; матрап. Пишиқ толалардан тўқилади; 3) геодезияда — жойларда йирик масштабли (1:2000, 1:5000 ва б.) съёмкаларни бажариш ва муҳандисликгеол. ишларини зарур маълумотлар бн таъминлаш учун тузиладиган чизма. Давлат геодезик тармоғи пунктлари асосида триангуляция ва трилатерация усулларида тузилади. Географик информацион система (ГИС) да қудудларнинг Т.лари тузилади. Т.лар компьютерда дастурлаш учун қулайлик туғдиради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.