Törqanotlilar
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 849–850-b. — ziyouz.com
Törqanotlilar (Neuroptera) töla özgariş bn rivojlanuvçi haşarotlarning turkumi. 500 ga yaqin turi ma'lum. Asosan, tropik mamlakatlarda köp tarqalgan. Tanasining uz. 2—20 mm, qanotlari yozilganda 6—75 mm. 4 ta pardali qanotida tomirlari törsimon joylaşgan (nomi şundan). Katta yoşdagilarinint oğiz apparati kemiruvçi tipda, liçinkalari sançib söruvçi. Yetuk haşarotlar quruqlikda yaşaydi. Liçinkalari suv qirğoğida, ösimliklarda (tillaközlar), kanallar va çervetslar koloniyasida, çuçuk suv bulutlarida rivojlanadi. T. yirtqiç; haşarotlar va b. böğimoyoklilar bn ovqatlanadi. Liçinkalari tutgan öljasini jağlari bn tişlab yaralaydi va şu yara orqali hazm şirasini yuboradi, tayyor suyuq mahsulotni söradi. Zararkunandalarni yeb, foyda keltiradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЎРҚАНОТЛИЛАР (Neuroptera) тўла ўзгариш бн ривожланувчи ҳашаротларнинг туркуми. 500 га яқин тури маълум. Асосан, тропик мамлакатларда кўп тарқалган. Танасининг уз. 2—20 мм, қанотлари ёзилганда 6—75 мм. 4 та пардали қанотида томирлари тўрсимон жойлашган (номи шундан). Катта ёшдагиларининт оғиз аппарати кемирувчи типда, личинкалари санчиб сўрувчи. Етук ҳашаротлар қуруқликда яшайди. Личинкалари сув қирғоғида, ўсимликларда (тиллакўзлар), каналлар ва червецлар колониясида, чучук сув булутларида ривожланади. Т. йиртқич; ҳашаротлар ва б. бўғимоёклилар бн овқатланади. Личинкалари тутган ўлжасини жағлари бн тишлаб яралайди ва шу яра орқали ҳазм ширасини юборади, тайёр суюқ маҳсулотни сўради. Зараркунандаларни еб, фойда келтиради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.