Tört şabboz majmuasi
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 844–845-b. — ziyouz.com
Tört şabboz majmuasi - Xivadagi me'moriy yodgorlik (taxm. 1842—1885). Dişan qal'a hududidagi qabristonining jan.da (Boğça darvoza yaqinida) joylaşgan. Muhammad Rahimxon II buyurtmasiga köra, usta Hasanquli Azizon rahbarligida qurilgan. Rivoyatga köra, 3 akauka avliyo (Nizomiddin, Aloviddin, Şarofiddin) va Xiva xoni Asfandiyorxon (1643 y. v. e.) şarafiga «tört şavvoz» deb nomlangan (mağalliy talaffuzda «şavvoz» «şabboz»ga aylangan).
Hozir qabriston hududiga qöşib yuborilgan. Ularning qabrlari çinor tagida bölgan (saklanmagan), ammo bu yer hozir ziyoratgoh hisoblanadi. T.ş.m.da 3 Madrasa, masjid, minora, maqbara va hovuz joylaşgan. Katta maydon örtasida hovuz (12x12 m), atrofiga daraxtlar ekilgan. Markazi (jan.)dagi masjid (18,0x12,0 m) 4 ustunli, 9 gumbazli, bir tomoni ayvonli. Ustunlar öyma naqşlar bn bezatilgan. Masjid eşigi tepasidagi marmar taxtaçada xorazmlik usta Muhammad Nazarboy ismi va buyurtma vaqti (1874) öyib yozilgan. Masjid yaqinidagi minora (asosining diametri 2,5 m) ğiştdan bezakli qilib kök sirkori şakllar bn bezatilgan. Qafasasiga ravoqçalar işlanib, tepasi muqarnas bezaklar bn yakunlangan. Bunday bezaklar madrasa peştoğida qam uçraydi. T.ş.m. şim.şarqida Tillaboy madrasasi (1871), şarqsa Asfandiyorxon madrasasi, jan.şarqiy burçagida Xudoybergan karvonboşi qurdirgan Madrasa (1875) saqlangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЎРТ ШАББОЗ МАЖМУАСИ - Хивадаги меъморий ёдгорлик (тахм. 1842—1885). Дишан қалъа ҳудудидаги қабристонининг жан.да (Боғча дарвоза яқинида) жойлашган. Муҳаммад Раҳимхон II буюртмасига кўра, уста Ҳасанқули Азизон раҳбарлигида қурилган. Ривоятга кўра, 3 акаука авлиё (Низомиддин, Аловиддин, Шарофиддин) ва Хива хони Асфандиёрхон (1643 й. в. э.) шарафига «тўрт шаввоз» деб номланган (мағаллий талаффузда «шаввоз» «шаббоз»га айланган).
Ҳозир қабристон ҳудудига қўшиб юборилган. Уларнинг қабрлари чинор тагида бўлган (сакланмаган), аммо бу ер ҳозир зиёратгоҳ ҳисобланади. Т.ш.м.да 3 Мадраса, масжид, минора, мақбара ва ҳовуз жойлашган. Катта майдон ўртасида ҳовуз (12x12 м), атрофига дарахтлар экилган. Маркази (жан.)даги масжид (18,0x12,0 м) 4 устунли, 9 гумбазли, бир томони айвонли. Устунлар ўйма нақшлар бн безатилган. Масжид эшиги тепасидаги мармар тахтачада хоразмлик уста Муҳаммад Назарбой исми ва буюртма вақти (1874) ўйиб ёзилган. Масжид яқинидаги минора (асосининг диаметри 2,5 м) ғиштдан безакли қилиб кўк сиркори шакллар бн безатилган. Қафасасига равоқчалар ишланиб, тепаси муқарнас безаклар бн якунланган. Бундай безаклар мадраса пештоғида қам учрайди. Т.ш.м. шим.шарқида Тиллабой мадрасаси (1871), шарқца Асфандиёрхон мадрасаси, жан.шарқий бурчагида Худойберган карвонбоши қурдирган Мадраса (1875) сақланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.