Toşkent halqa avtomobil yöli
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 580–581-b. — ziyouz.com
Toşkent halqa avtomobil yöli — umumdavlat ahamiyatidagi yöl. Katta va kiçik halqa yöllardan iborat. Katta halqa avtomobil yölini loyihalaştiriş va quriliş işlari 1959—68 y.larda bir neça bosqiçlarda qismlarga bölinib amalga oşirilgan. Umumiy uz. 67 km, qattiq töşamali (48 km sementbeton, 19 km asfaltbeton), Itoifali. Tranzit yuklarning Toşkent ş.ni çetlab ötişini ta'minlaş, şahar içidagi transport qatnovi xavfsizligi va ekologiyani yaxşilaş maqsadlariga xizmat qiladi. Bu yöl xalqaro ahamiyatli 3 ta (M34; M39; A373), 7 ta umumdavlat, 10 ta mahalliy yöllar va köplab şahar kuçalari tutaşadigan, umumiy uz. 3372 m bölgan 22 ta köprik va yöl ötkazgiçlar, jami uz. 6125 m bölgan 160 ta quvur va b. me'moriy inşootlar barpo etilgan murakkab muhandislik inşootidir. Yil davomidagi örtaça kunlik transport harakati jadalligi 38500 avtomobilĞkunni taşkil etadi (2004).
Kiçik halqa avtomobil yöli Toşkent ş.ning hududiy kengayişi, transport vositalari sonining köpayib borişi va şahar köçalaridagi transport harakatini oqilona taşkil etiş va muvofiqlaştiriş maqsadida ÖzR Prezidenti I. A. Karimov taşabbusi bilan qurila boşlandi. Mazkur yöl Toşkent ş. hokimligining 2001 y. 2 iyundagi qarori va Özbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001 y. 14 noyabrdagi farmoyişi asosida barpo etildi. Toşkent ş. hududidagi bir qança köçalarni birlaştiradi; qattiq asfaltbeton töşamali, uz. 32,2 km, örtadagi ajratiş tasmasining kengligi 1—2 m. Qatnov qismlari 8 tasmali bölib, kengligi 32,0 m. Kunlik transport qatnovi jadalligi 35000—45000 avtomobilĞkun.
Tohirjon Mirzayev.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТОШКЕНТ ҲАЛҚА АВТОМОБИЛЬ ЙЎЛИ — умумдавлат аҳамиятидаги йўл. Катта ва кичик ҳалқа йўллардан иборат. Катта ҳалқа автомобиль йўлини лойиҳалаштириш ва қурилиш ишлари 1959—68 й.ларда бир неча босқичларда қисмларга бўлиниб амалга оширилган. Умумий уз. 67 км, қаттиқ тўшамали (48 км цементбетон, 19 км асфальтбетон), Iтоифали. Транзит юкларнинг Тошкент ш.ни четлаб ўтишини таъминлаш, шаҳар ичидаги транспорт қатнови хавфсизлиги ва экологияни яхшилаш мақсадларига хизмат қилади. Бу йўл халқаро аҳамиятли 3 та (М34; М39; А373), 7 та умумдавлат, 10 та маҳаллий йўллар ва кўплаб шаҳар кучалари туташадиган, умумий уз. 3372 м бўлган 22 та кўприк ва йўл ўтказгичлар, жами уз. 6125 м бўлган 160 та қувур ва б. меъморий иншоотлар барпо этилган мураккаб муҳандислик иншоотидир. Йил давомидаги ўртача кунлик транспорт ҳаракати жадаллиги 38500 автомобильҒкунни ташкил этади (2004).
Кичик ҳалқа автомобиль йўли Тошкент ш.нинг ҳудудий кенгайиши, транспорт воситалари сонининг кўпайиб бориши ва шаҳар кўчаларидаги транспорт ҳаракатини оқилона ташкил этиш ва мувофиқлаштириш мақсадида ЎзР Президенти И. А. Каримов ташаббуси билан қурила бошланди. Мазкур йўл Тошкент ш. ҳокимлигининг 2001 й. 2 июндаги қарори ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2001 й. 14 ноябрдаги фармойиши асосида барпо этилди. Тошкент ш. ҳудудидаги бир қанча кўчаларни бирлаштиради; қаттиқ асфальтбетон тўшамали, уз. 32,2 км, ўртадаги ажратиш тасмасининг кенглиги 1—2 м. Қатнов қисмлари 8 тасмали бўлиб, кенглиги 32,0 м. Кунлик транспорт қатнови жадаллиги 35000—45000 автомобильҒкун.
Тоҳиржон Мирзаев.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.