«Toşkent» respublika fond birjasi
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 570–571-b. — ziyouz.com
«Toşkent» respublika fond birjasi — qimmatli qoğozlar savdosini amalga oşiradigan birja. «T.»r.f.b. 1994 y. 8 apr.da taşkil etilgan. Uning faoliyati respublikada amalga oşirilayotgan islohotlar va xususiylaştarilgan davlat korxonalari negizida oçiq aksiyadorlik jamiyatlarini taşkil kiliş siyosati bilan uzviy boğliq. Özbekiston iqtisodiyotida pul tuşumlari qayta taqsimlanişining yangi tizimi hisoblanadi. Birjaning barça viloyatlarda filiallari va 84 ta brokerlik idorasi bor (2004). 1994 y.da qimmatli qoğozlar birja savdolari yillik aylanmasi 30 mln. sömni, 1996 y.da 2,8 mlrd. sömni taşkil etdi, jahon standartlariga moye birja standarti qabul qilindi. 1998 y.da savdolar hajmi 3,5 mlrd. sömga yetdi, listing tartibi qabul qilindi, «Buxoroteks» aksiyadorlik jamiyati Özbekistonning birinçi listing korxonasi sifatida qayd etildi, şuningdek, «Buxoroteks», «Paxtabank», «Özsanoatqurilişbank», «Özbekiston metallurgiya kombi nati» va «Ğallabank» aksiyadorlik jamiyatlari rasmiy birja röyxatiga kiritildi. 1999 y.da çet el investorlariga erkin muomaladagi valyutaga aksiyalar sotiş savdo maydonçasi iş boşladi.
2003 y.da qimmatli qoğozlar bilan operatsiyalarni amalga oşiriş böyiça yillik aylanma hajmi 35,7 mlrd. sömni taşkil qildi, erkin muomaladagi valyutaga 8,3 mln. AQŞ dollari mikdorida aksiyalar savdosi amalga oşirildi. 2003 y.da uning savdo maydonlarida 1617 ta aksiyadorlik jamiyatlarining aksiyalari bilan 6933 ta bitim va 10 ta emitentning korporativ obligatsiyalari böyiça bitimlar amalga oşirildi, şuningdek, umumiy hajmi 32,1 mlrd. sömlik 30,9 mln. dona aksiyalari sotildi.
Birja 1995 y.da «Yevrosiyo» fond birjalari federatsiyasi (FEAS)ra a'zo böldi, 1999 y.dan Istanbul fond birjasiga, 2001 y.dan MDH birjalari assotsiatsiyasiga a'zo, Frankfurt fond birjasi bilan hamkorlik va axborot almaşiş haqida bitimlar imzolangan. Eng nufuzli xalqaro birjalar (London, NyuYork) listingidan joy oliş böyiça aloqalar yölga qöyilgan.
Baxtiyo'r Rajabov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
«ТОШКЕНТ» РЕСПУБЛИКА ФОНД БИРЖАСИ — қимматли қоғозлар савдосини амалга оширадиган биржа. «Т.»р.ф.б. 1994 й. 8 апр.да ташкил этилган. Унинг фаолияти республикада амалга оширилаётган ислоҳотлар ва хусусийлаштарилган давлат корхоналари негизида очиқ акциядорлик жамиятларини ташкил килиш сиёсати билан узвий боғлиқ. Ўзбекистон иқтисодиётида пул тушумлари қайта тақсимланишининг янги тизими ҳисобланади. Биржанинг барча вилоятларда филиаллари ва 84 та брокерлик идораси бор (2004). 1994 й.да қимматли қоғозлар биржа савдолари йиллик айланмаси 30 млн. сўмни, 1996 й.да 2,8 млрд. сўмни ташкил этди, жаҳон стандартларига мое биржа стандарти қабул қилинди. 1998 й.да савдолар ҳажми 3,5 млрд. сўмга етди, листинг тартиби қабул қилинди, «Бухоротекс» акциядорлик жамияти Ўзбекистоннинг биринчи листинг корхонаси сифатида қайд этилди, шунингдек, «Бухоротекс», «Пахтабанк», «Ўзсаноатқурилишбанк», «Ўзбекистон металлургия комби нати» ва «Ғаллабанк» акциядорлик жамиятлари расмий биржа рўйхатига киритилди. 1999 й.да чет эл инвесторларига эркин муомаладаги валютага акциялар сотиш савдо майдончаси иш бошлади.
2003 й.да қимматли қоғозлар билан операцияларни амалга ошириш бўйича йиллик айланма ҳажми 35,7 млрд. сўмни ташкил қилди, эркин муомаладаги валютага 8,3 млн. АҚШ доллари микдорида акциялар савдоси амалга оширилди. 2003 й.да унинг савдо майдонларида 1617 та акциядорлик жамиятларининг акциялари билан 6933 та битим ва 10 та эмитентнинг корпоратив облигациялари бўйича битимлар амалга оширилди, шунингдек, умумий ҳажми 32,1 млрд. сўмлик 30,9 млн. дона акциялари сотилди.
Биржа 1995 й.да «Евросиё» фонд биржалари федерацияси (FEAS)ra аъзо бўлди, 1999 й.дан Истанбул фонд биржасига, 2001 й.дан МДҲ биржалари ассоциациясига аъзо, Франкфурт фонд биржаси билан ҳамкорлик ва ахборот алмашиш ҳақида битимлар имзоланган. Энг нуфузли халқаро биржалар (Лондон, НьюЙорк) листингидан жой олиш бўйича алоқалар йўлга қўйилган.
Бахтиё’р Ражабов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.